U Skupštini Crne Gore usvojena je izmjena Zakona o statusu potomaka dinastije Petrović Njegoš. Potomcima vladarske porodice Crne Gore pripašće dvorac Kruševac u Podgorici, ali ono što nije izmenjeno tim zakonom je formulacija "nasilna aneksija" iz 1918. godine, ili, za mnoge Crnogorce, odluka o ujedinjenju Kraljevine Crne Gore sa Srbijom. Ta odluka je izazvala brojne reakcije.
ADVERTISEMENT
Zakonskim izmjenama nasljednicima dinastije Petrović vraćen je dvorac u Podgorici, ali iz teksta zakona nije izbrisana formulacija "nasilna aneksija" koja se odnosi na ujedinjenje Crne Gore i Srbije 1918. godine.
“Ovo je jedan od najantisrpskih zakona koji je donesen u ovoj Skupštini i koji se kroz ove izmene i dopune samo dodatno osznažuje i potvrđuje da se Srbija označava kao okupatorska država, zlokrvna zemlja kako ju je nazvao Milo Đukanović, i gdje Srbi, kojih ima 33 odsto po posljednjem popisu, bivaju još jednom, poslije 21. maja, označeni kao antidržavni elementi i neprijatelji”, rekao je u Skupštini Milan Knežević, lider DNP-a.
Zakon je podržala i Spajićeva Evropa sad, uzdržani su bili predstavnici SNP-a, a opozicioni DPS je pozdravio usvajanje zakona, ali nije glasao.
"U decembru nismo dobili podršku koja je bila dovoljna da se obezbijedi da se u potpunosti završe obaveze Crne Gore koje su preuzete 2011. kada je izglasan prvi zakon o obeštećenju dinastije Petrović Njegoš. Zato sam se u ovom drugom prijedlogu zakona fokusirao isključivo na imovinske odnose koje bi trebalo da završe ono što su obaveze države Crne Gore prema nasljednicima dinastije Petrović Njegoš", rekao je pred poslanicima Miloš Pižurica, poslanik vladajućeg pokreta Evropa sad.
"U tim pokretnima je i Pokret za nezavisnu Crnu Goru, zahvaljujući kome smo i postali nezavisna Crna Gora nakon nestajanja 1918. godine. I moram reći, ukoliko je istina ono što sam čula, da je na odboru matičnom za ovaj zakon glas došao i od Nove srpske demokratije, da mi danas živimo prekretnicu", rekla je Aleksandra Vuković Kuč, poslanica DPS-a.
Nova srpska demokratija je u prethodnoj verziji zakona tražila brisanje člana 1 u kom se nalazi termin "nasilna aneksija", zbog kog je dio javnosti oštro protestovao. Drugu verziju sa tim terminom ipak su podržali.
“Želim princu Nikoli Petroviću Njegošu da čestitam povratak jednog od dvoraca koji je pripadao njegovoj porodici. Verujem da ćemo sada, na osnovu ovog zakona i ove procedure koje smo ovde definisali, krenuti u vraćanje imovine Srpskoj pravoslavnoj crkvi i drugim vjerskim zajednicama, da ćemo vratiti imovinu i našoj dinastiji Karađorđevića, da ćemo biti u prilici da i porodici Zubera, o kojima se raspravlja, vraćamo imovinu, da se ne završi samo sa oduzimanjem 1918, nego i ono što je oduzeto 1945, da se vraća ljudima kojima je pripadalo", poručio je Andrija Mandić, predsednik Skupštine Crne Gore.
Povodom sporne formulacije “nasilna aneksija” u okviru izmena Zakona o statusu potomaka dinastije Petrović Njegoš u Crnoj Gori, istoričar Milan Gulić za Euronews kaže da je riječ o zloupotrebi istorije. On ističe da je istorijska nauka o događajima iz 1918. godine odavno donijela sud i da je ispravan termin „ujedinjenje Srbije i Crne Gore“. Analitičar iz Podgorice Aleksandar Ćuković pita zašto se baš sada pristupilo usvajanju tog zakona.
"Odnos prem 1918. u današnjoj Crnog Gori, u CG Mila Đukanovića je odnos politike koja zloupotrebljava istorijske činjenice koja tu godinu predstavlja kao nasilan i nepravedan čin, a onda se nasilje i nepravda ispravljaju u nekoj novoj Crnoj Gori, novom vremenu i sa nekim novim ljudima".
"Sve se to prebacilo na teren podjela. Ne možemo mi dinastički sukob prebaciti u nacionalni, druga je stvar šta se događa u ovom sada trenutku i na koji način ga sa politikološkog apsekta možemo posmatrati. Ovih dana je takođe aktuelno kada je riječ o ovom Zakonu o Petrovićima je da li je ovo način da se pošalje poruka Srbiji", kaže Ćuković.
Ujedinjenje, ili nasilna aneksija, još jednom je u skupštini Crne Gore potegnuto identetsko pitanje.