Hantavirusi, koji su odnijeli tri života na jednom kruzeru, predstavljaju grupu virusa koje prvenstveno prenose glodari (miševi i pacovi). Iako su kod svojih prirodnih domaćina bezopasni, kod ljudi mogu izazvati veoma ozbiljne, pa čak i fatalne bolesti.
ADVERTISEMENT
Kako se prenosi?
Hantavirus se ne prenosi sa čovjeka na čovjeka. Čovjek se najčešće zarazi putem:
Udisanja aerosola: Ovo je najčešći vid infekcije. Virus se nalazi u pljuvački, mokraći i izmetu zaraženih glodara. Kada se taj sekret osuši i podigne u vazduh kao prašina (npr. prilikom čišćenja tavana, podruma ili šupa), čovjek ga udahne.
Direktnog kontakta: Dodirivanjem zaraženih materijala, a potom očiju, nosa ili usta.
Ujeda: Iako rijetko, virus se može prenijeti ako vas zaraženi glodar ujede.
Glavni oblici bolesti
Zavisno od soja virusa, hantavirus se manifestuje na dva glavna načina:
Hemoragijska groznica sa bubrežnim sindromom (HFRS): Karakteristična za Evropu i Aziju (poznata i kao "mišja groznica"). Simptomi uključuju jaku glavobolju, bolove u leđima i stomaku, groznicu, mučninu i, u težim slučajevima, otkazivanje bubrega.
Hantavirusni plućni sindrom (HPS): Češći u Severnoj i Južnoj Americi. Ovo je teži oblik koji napada pluća, izazivajući otežano disanje i nakupljanje tečnosti, sa visokom stopom smrtnosti.
Simptomi
Period inkubacije obično traje od 1 do nekoliko nedjelja. Rani simptomi su slični gripu, a to su visoka temperatura i drhtavica, bolovi u mišićima (naročito u butinama, leđima i ramenima), umor i vrtoglavica.
Kako bolest napreduje, mogu se javiti specifičniji znaci poput niskog krvnog pritiska, akutnog otkazivanja bubrega ili teškog gušenja.
Kako se zaštititi?
S obzirom na to da ne postoji specifična vakcina ili lijek (liječenje je uglavnom potporno, u bolničkim uslovima), prevencija je ključna.
Prije čišćenja prostorija koje su dugo bile zatvorene (vikendice, šupe), otvorite prozore i vrata najmanje 30 minuta.
Nikada nemojte metlom ili usisivačem podizati prašinu gdje ima tragova glodara. Koristite dezinfekciona sredstva (hlorne preparate ili alkohol) i pokvasite površine prije brisanja.
Koristite maske (poželjno N95) i gumene rukavice.
Držite hranu u zatvorenim posudama i zatvorite sve rupe na objektima kroz koje miševi mogu ući.
Ako ste boravili u prirodi ili čistili prostorije u kojima je bilo glodara, a osjetite simptome slične jakom gripu, obavezno se javite ljekaru i naglasite tu informaciju. Brza reakcija može spasiti život.