Dvodnevna sjednica Upravnog odbora Savjeta za implementaciju mira (PIC), na kojoj bi trebalo da bude izabran novi visoki predstavnik u Bosni i Hercegovini, počinje danas u Sarajevu.
ADVERTISEMENT
Prema nezvaničnim informacijama, u diplomatskim krugovima kao mogući kandidati za nasljednika Christiana Schmidta, koji je podnio ostavku, najčešće se pominju italijanski diplomata Antonio Zanardi Landi, kojeg prema nezvaničnim informacijama podržava SAD, ali ne neke evropske države, te francuski izaslanik za Zapadni Balkan Rene Troccaz. Takođe, pominje se i ime američkog zvaničnika Williama Rugera, koji je trenutno zamjenik direktora Nacionalne obavještajne službe za integraciju misija u okviru Ureda direktora nacionalne obavještajne službe SAD-a
Osim izbora novog visokog predstavnika, članice PIC-a razgovaraće i o pitanju državne imovine, kao i o procesu evropskih integracija BiH.
Uoči izbora novog visokog predstavnika povela se i rasprava o budućnosti Kancelarije visokog predstavnika u BiH (OHR), odnosno, samoj funkciji visokog predstavnika. Stav vlasti u Republici Srpskoj je da mandat novog visokog predstavnika mora biti jasno vremenski ograničen, ali i ograničen u pogledu djelovanja.
Sa druge strane, stav probosnakish stranaka jeste da Kancelarija visokog predstavnika treba da djeluje u BiH sve dok se ne ispune uslovi iz Programa 5+2.
Ovu temu su komentarisali i pojedini zvaničnici iz reda hrvatskog naroda, poput Borjane Krišto, predsjedavajuće Savjeta ministara BiH. Ona je juče, tokom sastanka s ministrom za Evropu i spoljne poslove Francuske Benjaminom Haddadom i ministrom za Evropu SR. Njemačke Guntherom Kirchbaumom, rekla da unutrašnji dogovori daju održiva rješenja, a svaka intervencija daje alibi domaćim zvaničnicima da se dogovori ne postižu, što degradira suverenost Bosne i Hercegovine.
Njen stranački šef, predsjednik HDZ-a BiH, Dragan Čović prethodno je rekao da je OHR odavno trebao završiti svoju ulogu u BiH te da će novi visoki predstavnik imati mandat od dvije godine i neće koristiti bonska ovlaštenja
Uoči sjednice su se oglasili i pojedini bivši visoki predstavnici u BiH. Wolfgang Petritsch je za Euronews BiH rekao da OHR treba zatvoriti, a da novoizabrani šef te institucije treba biti posljednji. Zemlja u suprotnom neće biti potpuno suverena i ne može u Evropsku uniju kao takva, naveo je on.
Bivši visoki predstavnik Valentin Inzko pisao je Upravnom odboru PIC-a koji je, suprotno Petritschu, rekao da visoki predstavnik sigurno nije prepreka na putu ka EU, naprotiv, “ako se to od njega zatraži, mogao bi čak i ubrzati put ka EU”. Poručio je i da bonska ovlaštenja trebaju ostati instrument i biti dostupne visokom predstavniku.
Christian Schmidt podnio je 10. maja ostavku na funkciju visokog predstavnika, nakon skoro pet godina, zatraživši od PIC-a da pokrene proceduru izbora njegovog nasljednika.
Upravni odbor PIC-a čine Francuska, Italija, Japan, Kanada, Njemačka, Sjedinjene Američke Države, Velika Britanija, Evropska unija, Evropska komisija i Organizacija islamske saradnje (OIC), koju predstavlja Turska.
Ruska Federacija je 2021. godine saopštila da više neće učestvovati na sastancima PIC-a pod predsjedavanjem visokog predstavnika, dok je 2022. godine obustavila i finansiranje OHR-a.
U BiH je od 1995. godine, kada je utemeljena funkcija viskog predstavnika, djelovalo osam visokih predstavnika - Carl Bildt, Carlos Westendorp, Wolfgang Petritsch, Paddy Ashdown, Christian Schwarz-Schilling, Miroslav Lajčak, Valentin Inzko i Christian Schmidt. Najduži mandat imao je Austrijanac Inzko i trajao je 12 godina.