ADVERTISEMENT

Prema posljednjim podacima Eurostata, više od jednog od pet radnika u Evropi — njih 21,3 odsto — redovno radi subotom i nedjeljom.

U pojedinim zemljama taj procenat je znatno viši, naročito na Balkanu i Mediteranu.

U Grčkoj čak 41 odsto zaposlenih i samozaposlenih radi vikendom, u Bosni i Hercegovini 33 odsto, dok je u Malti, Kipru i Sjevernoj Makedoniji taj procenat 32 odsto.

Istovremeno, sjever i istok Evrope bilježe mnogo niže stope rada vikendom. U Litvaniji vikendom radi samo četiri odsto zaposlenih, u Mađarskoj sedam, a u Poljskoj 7,5 odsto.

Nije veliko iznenađenje da vlasnici biznisa imaju manje slobodnih vikenda od zaposlenih: čak 46 odsto njih mora da radi vikendom, u poređenju sa 18,5 odsto zaposlenih.

Kada se posmatraju samo zaposleni, Grčka, Kipar, Sjeverna Makedonija i BiH i dalje su na vrhu liste sa više od 30 odsto radnika koji rade vikendom, a slijede Švajcarska i Malta sa nešto manje od 29 odsto.

Kod samozaposlenih i poslodavaca, Grčka ponovo prednjači sa nevjerovatnih 75 odsto. Na narednim mjestima su Belgija sa 66 i Francuska sa 60 odsto.

Činjenica da neko često radi vikendom ne mora nužno da znači da ukupno radi više sati. Međutim, u slučaju Grčke, ti podaci poklapaju se sa drugim statistikama Eurostata koje pokazuju da Grci u prosjeku rade više sati nego bilo ko drugi u Evropskoj uniji.

Rad u smjenama u velikoj mjeri zavisi od sektora zaposlenja.

Tako gotovo polovina radnika u uslužnim i prodajnim djelatnostima — 47,6 odsto — redovno radi vikendom, kao i zaposleni u poljoprivredi, šumarstvu i ribarstvu, gdje taj procenat iznosi 47,2 odsto.

To je uobičajeno i za mnoge zaposlene u takozvanim „jednostavnim zanimanjima“ (25,7 odsto), odnosno poslovima koji podrazumijevaju rutinski fizički rad i često zahtijevaju značajan fizički napor.

Koje zemlje testiraju četvorodnevnu radnu sedmicu?

Aktuelni trend u Evropi više ide ka skraćivanju i sabijanju radne sedmice nego ka njenom produžavanju.

Posljednja zemlja koja je pokrenula takav eksperiment bila je Poljska, brzo rastuća ekonomija koja se istovremeno suočava i sa problemima sagorijevanja na poslu.

Tokom ljeta 2025. godine pokrenut je pilot-projekat kojim se radna sedmica smanjuje sa 39 na 35 časova, bez smanjenja plata.

Zaposleni su mogli da biraju između tri opcije: rad po šest časova dnevno, trodnevni vikend ili dodatni slobodni dani godišnjeg odmora.

Eksperiment, koji je Ministarstvo rada sprovelo u 90 javnih i privatnih kompanija sa oko 5.000 zaposlenih, biće analiziran 2027. godine.

Svako radno mjesto uključeno u projekat dobilo je do 210.000 evra pomoći kako bi se pokrili eventualni problemi u organizaciji rada zbog skraćenog radnog vremena.

Među evropskim zemljama koje su ranije testirale četvorodnevnu radnu sedmicu nalaze se i Velika Britanija, Njemačka, Portugal, Island, Francuska i Španija.