Španski arheolozi koji istražuju zaljev između Algecirasa i Gibraltara dokumentirali su više od 30 brodoloma koji su potonuli na tom području tokom više od dvije hiljade godina – od 5. vijeka prije nove ere pa sve do Drugog svjetskog rata.
ADVERTISEMENT
Taj zaljev nalazi se na sjevernom ulazu u Gibraltarski moreuz, ključnu pomorsku rutu koja povezuje Evropu i Afriku. Upravo zbog tog strateškog položaja stoljećima je bio svojevrsno usko grlo kroz koje su prolazili trgovački, istraživački i ratni brodovi, što objašnjava izuzetnu koncentraciju olupina na relativno malom prostoru.
Trogodišnji projekt koji vodi Univerzitet u Kadizu u saradnji s Univerzitetom u Granadi identificirao je ukupno 151 arheološku lokaciju, uključujući čak 134 brodoloma. Do sada su detaljno dokumentirane 34 olupine, među kojima su feničanski, rimski, srednjovjekovni i moderni brodovi, kao i ostaci aviona iz 20. vijeka.
Najstariji pronađeni brod potiče iz punskog perioda 5. vijeka prije nove ere. Među nalazima se ističu deseci rimskih brodova te plovila iz kasnijih perioda koja svjedoče o trgovačkim rutama, ratovima i kulturnim kontaktima različitih civilizacija.
Profesor Felipe Cerezo Andreo, koji vodi projekt Herakles, naglašava da je riječ o jednom od rijetkih mjesta na Mediteranu s tako raznovrsnim i gusto raspoređenim arheološkim ostacima različitih naroda.
Posebno zanimljiv nalaz je olupina španske topovnjače Puente Mayorga IV iz 18. stoljeća. Takva plovila korištena su za brze i prikrivene napade na britanske ratne brodove u blizini Gibraltara, a često su bila maskirana kao ribarski brodovi prije nego što bi iznenada otvorila vatru.
Tokom istraživanja pronađen je i neobičan predmet – drvena kutija u obliku knjige. Iako se isprva pretpostavljalo da je služila za skrivanje tajnih dokumenata, pokazalo se da je sadržavala tek drvene češljeve, što sugerira svakodnevnu i ličnu namjenu.
Istraživači ističu da su ova nalazišta ugrožena modernim razvojem luka, radovima na produbljivanju morskog dna i izgradnjom infrastrukture, ali i klimatskim promjenama koje podižu nivo mora i mijenjaju sedimentne slojeve. Dodatni problem predstavlja invazivna alga koja prekriva olupine i otežava njihovo proučavanje.
Kako bi približili svoja otkrića javnosti, tim je izradio virtualne modele lokaliteta sa slikama u 360 stepeni, omogućujući ljudima da „zarone“ u podvodni svijet bez ulaska u more. Time žele potaknuti svijest o važnosti očuvanja ovog jedinstvenog arheološkog prostora, piše Guardian.