Nakon osmih parlamentarnih izbora u posljednjih pet godina, Bugarska se nalazi na pragu velike političke promjene. Koalicija "Progresivna Bugarska", predvođena bivšim predsednikom Rumenom Radevom, odnijela je ubjedljivu pobjedu, a čovjek kojeg mnogi vide kao jedinog sposobnog da državu izvuče iz kandži korupcije, spreman je da preuzme funkciju premijera.
ADVERTISEMENT
Rumen Radev (62), bivši borbeni pilot i nekadašnji komandant bugarskog ratnog vazduhoplovstva, proglasio je u ponedjeljak "pobjedu nade". Prema preliminarnim podacima, njegova koalicija osvojila je oko 45 odsto glasova, što mu obezbjeđuje apsolutnu većinu u parlamentu.
Radev je u međunarodnim krugovima poznat kao kritičar poteza Evropske unije i zagovornik obnavljanja veza sa Rusijom, prenosi Euronews.
Iako priznaje benefite članstva u EU, on insistira na tome da Bugarska, kao slovenska i pravoslavna zemlja, treba da bude ključna karika u obnovi dijaloga sa Moskvom, naročito u trenutku kada invazija na Ukrajinu ulazi u petu godinu.
Tokom kampanje, Radev nije štedio kritike na račun vojne pomoći Ukrajini, a protivio se i uvođenju evra, smatrajući da zemlja nije spremna. Ipak, uprkos njegovim naporima da organizuje referendum, Bugarska je 1. januara 2026. godine zvanično usvojila zajedničku evropsku valutu.
Od predsjedničke palate do ulice
Radev je u politiku ušao 2016. godine, kada je izabran na funkciju predsjednika države koja je mahom ceremonijalna.
Međutim, njegov uticaj je porastao 2020. godine kada je sa podignutom pesnicom izašao iz palate kako bi podržao demonstrante u borbi protiv korupcije i tadašnjeg premijera Bojka Borisova.
Krajem prošle godine, povukao je radikalan potez – podnio je ostavku na mjesto predsjednika kako bi se kandidovao na parlamentarnim izborima. Njegov pokret "Progresivna Bugarska" okupio je šaroliku grupu ljudi: od vojnih oficira i bivših socijalista, do vrhunskih sportista.
Sociolozi opisuju Radeva kao "enigmatičnu figuru" koja se vješto prilagođava političkim okolnostima. Iako mu kritičari zamjeraju krutost u nastupima i nedostatak harizme iskusnih političara, glasači u najsiromašnijoj članici EU vide u njemu zaštitnika najugroženijih.
Njegovoj popularnosti doprinosi i imidž porodičnog čovjeka koji vodi skroman život. Viralni snimci iz seoskih prodavnica, gdje sa građanima razgovara o poskupljenjima i strahu od evra, učvrstili su njegovu poziciju lidera koji razumije probleme običnog čovjeka.
Šta čeka Bugarsku?
Bugarska se godinama vrti u začaranom krugu nestabilnih koalicija i tehničkih vlada. Dok su reforme stajale, povjerenje građana je isparilo. Radev sada obećava stabilnost, reformu pravosuđa uz pomoć vještačke inteligencije i strogu budžetsku disciplinu.
Evropska unija sa zebnjom prati razvoj situacije u Sofiji, strahujući da bi dolazak Radeva na čelo vlade mogao značiti još jednu članicu koja će, poput Mađarske, kočiti zajedničku evropsku politiku prema Rusiji i Ukrajini.