Evropska unija priprema se da prihvati nove carine koje se očekuje da će Sjedinjene Američke Države uvesti narednih dana zbog pitanja prisilnog rada, pod uslovom da one ne premaše gornju granicu od 15 odsto dogovorenu Turnberijskim sporazumom, saopštila je Evropska komisija.
ADVERTISEMENT
Bijela kuća je početkom juna saopštila da će uvesti nove carine svojim trgovinskim partnerima širom svijeta, uz obrazloženje da nedovoljni napori u suzbijanju trgovine robom proizvedenom korišćenjem prisilnog rada štete komercijalnim interesima SAD.
Važeći američki režim carina ističe u petak, a trgovinski predstavnik SAD Jamieson Greer izjavio je u utorak da je uvođenje carina zbog prisilnog rada neizbježno.
Evropski zvaničnici pažljivo prate visinu novih carina, budući da trgovinski sporazum između EU i SAD, potpisan u julu 2025. godine u Turnberiju u Škotskoj, između predsjednika SAD Donalda Trumpa i predsjednice Evropske komisije Ursule von der Leyen, ograničava američke carine na robu iz EU na najviše 15 odsto, piše Euronews.
„Naravno da se ne slažemo sa zaključcima u vezi s prisilnim radom i to smo vrlo jasno stavili do znanja našim američkim sagovornicima“, rekao je jedan visoki zvaničnik EU.
„Ali glavni cilj je da se osigura poštovanje sporazuma i da naše kompanije mogu imati koristi od stabilnosti i predvidljivosti koje su njime uspostavljene.“
Pravila EU protiv prisilnog rada
Administracija Donalda Trumpa uvela je prošlog februara carine od 10 odsto svojim trgovinskim partnerima širom svijeta nakon što je Vrhovni sud SAD presudio da su carine uvedene 2025. godine nezakonite. Kada se tome dodaju već postojeće carine po režimu najpovlašćenije nacije (Most-Favoured-Nation), EU trenutno plaća prosječne carine koje su blizu granice od 15 odsto predviđene Turnberijskim sporazumom.
Međutim, sadašnji pravni osnov američkog carinskog režima ne dozvoljava da on ostane na snazi duže od 150 dana – odnosno do 24. jula – osim ako Kongres ne odobri njegovo produženje, što se smatra malo vjerovatnim uoči američkih izbora na polovini predsjedničkog mandata.
U nastojanju da zamijeni postojeći režim, američko Ministarstvo trgovine pokrenulo je istragu prema članu 301 Zakona o trgovini iz 1974. godine, koja se odnosi na prisilni rad u globalnim lancima snabdijevanja, a očekuje se da bude okončana narednih dana.
„Očekujemo da će uskoro uslijediti određene mjere“, rekao je Greer u utorak za CNBC.
„Ne mogu precizirati tačan vremenski okvir, jer imam obavezu da najprije informišem Kongres i druge relevantne aktere prije nego što objavim takve informacije. Ali očekujemo da će uskoro biti preduzeti koraci po tom pitanju.“
Početkom juna Evropska komisija branila je svoje propise, navodeći da EU ima stroga pravila protiv proizvoda izrađenih korišćenjem prisilnog rada.
„EU smatra da su carine uvedene po ovom osnovu neopravdane“, izjavio je tada zamjenik glavnog portparola Evropske komisije Olof Gill.
Ipak, čini se da Komisija sada smatra da nema bolje opcije od toga da osigura poštovanje Turnberijskog sporazuma.
Nakon što je Trump u utorak zaprijetio i uvođenjem carina od 100 odsto na generičke lijekove koji se uvoze u SAD za dvije godine, uz povećanje na 200 odsto godinu dana kasnije, portparol Evropske komisije izjavio je u srijedu da su ti lijekovi izuzeti iz trgovinskog sporazuma između EU i SAD.
“Proglas SAD prema članu 232 od 2. aprila potvrdio je ovu obavezu i očekujemo da će Sjedinjene Američke Države nastaviti da je poštuju“, dodao je portparol.