ADVERTISEMENT

Francuska je već stavila više od polovine svojih 96 departmana pod crveni alarm zbog opasnosti po život, pozivajući građane da izbjegavaju direktno izlaganje suncu i da budu „krajnje oprezni“, piše Euronews.

S druge strane Lamanša, britanska meteorološka služba upozorava da bi dnevne temperature na jugu Engleske narednih dana mogle dostići 38 stepeni, uz „opasne“ tropske noći (kada temperatura tokom 24 časa ne pada ispod 20 stepeni).

Njemačka, Španija, Portugal i Švajcarska takođe očekuju paklene temperature, koje već počinju da remete svakodnevni život.

Širom Evrope, stotine škola su zatvorene ili skraćuju nastavu, dok je broj željezničkih polazaka u prometnim gradovima poput Pariza i Brisela smanjen kako bi se umanjio rizik od kvarova.

Međutim, postoji još jedna žrtva ekstremnih vrućina o kojoj većina ljudi ne razmišlja — električna energija.

Evropa tokom toplotnih talasa često bilježi nagli porast potrošnje električne energije zbog povećane potrebe za rashlađivanjem. Zapravo, sistemi za hlađenje prostora, prije svega klima-uređaji i ventilatori, činili su oko sedam odsto ukupne svjetske potrošnje električne energije 2022. godine.

„Svijet se prži pod ekstremnim vrućinama, što dodatno povećava potražnju za rashlađivanjem. Rekordno visoke temperature podstiču veću upotrebu klima-uređaja i dovode do skokova u potrošnji električne energije, što može stvoriti začarani krug povećanih emisija gasova sa efektom staklene bašte, koje zatim dodatno zagrijavaju planetu“, upozorila je Međunarodna agencija za energetiku (IEA) još 2023. godine.

Tokom ranog ljetnjeg toplotnog talasa 2025. godine, Francuska je zabilježila večernji vrhunac potrošnje električne energije koji je bio 25 odsto veći od prosjeka za period van sezone, usljed potrebe za hlađenjem, iako je posjedovanje klima-uređaja u toj zemlji relativno nisko.

Koje zemlje će zabilježiti najveći rast potražnje za strujom?

Veb-sajt za poređenje cijena Compare the Market analizirao je 85 zemalja, koje zajedno predstavljaju oko 90 odsto svjetske potrošnje električne energije, kako bi utvrdio na koji način se potražnja za strujom mijenja tokom perioda ekstremnih temperatura.

Studija je uporedila potrošnju električne energije tokom najtoplijih 10 odsto mjeseci u svakoj zemlji sa potrošnjom tokom mjeseci sa uobičajenim temperaturama.

Istraživači su utvrdili da je Grčka zauzela prvo mjesto u svijetu, sa povećanjem potražnje za električnom energijom od 38,62 odsto tokom perioda ekstremnih vrućina. To odgovara dodatnoj potrošnji od 143,08 kWh po osobi za svaki mjesec ekstremnih temperatura.

Crna Gora je bila na drugom mjestu, sa rastom potražnje od 22,49 odsto, a slijedile su Turska (21,91 odsto), Hrvatska (17,76 odsto), Italija (14,22 odsto) i Španija (8,86 odsto).

Evropske zemlje sa najdužim godišnjim nestancima struje

Kada ukupna potražnja za električnom energijom premaši raspoložive proizvodne kapacitete ili fizička ograničenja elektroenergetske mreže, može doći do pada frekvencije u sistemu, što može izazvati nestanak struje.

Koristeći podatke o prekidima u snabdijevanju iz posljednjih pet godina za koje su podaci bili dostupni, Compare the Market je takođe analizirao prosječno trajanje nestanaka struje i procijenjene troškove koje oni izazivaju domaćinstvima u odabranim zemljama.

Među analiziranim evropskim zemljama, Mađarska je zabilježila najduže prosječno trajanje nestanaka struje – 2,92 sata godišnje. Slijede Slovenija sa 2,16 sati i Grčka sa 1,63 sata godišnje.

„Iako Italija ima kraće prosječno trajanje nestanaka struje od Grčke, veliki broj domaćinstava bilježi najveći ukupni procijenjeni godišnji trošak za domaćinstva među izdvojenim evropskim zemljama. Procjenjuje se da nestanci struje domaćinstva u Italiji koštaju oko 154,7 miliona evra godišnje, dok je Poljska odmah iza nje sa 152,1 milion evra“, navodi se u studiji.

Ove procjene zasnivaju se na standardnoj pretpostavci o „vrijednosti neisporučene energije“ (value of lost load), koja se koristi u energetskoj ekonomiji za procjenu troškova života bez električne energije (na primjer kvarenja hrane, gubitka grijanja ili hlađenja, prekida interneta i opštih neprijatnosti). Ove procjene nisu zasnovane na lokalnim cijenama električne energije.

Mogu li obnovljivi izvori energije spasiti opterećenu evropsku mrežu?

U junu i julu prošle godine Evropu je pogodio toplotni talas tokom kojeg su temperature dostizale 40 stepeni, što je dovelo do povećanja dnevne potražnje za električnom energijom za čak 14 odsto. U kombinaciji sa zastojima u radu termoelektrana, to je izazvalo rast prosječnih dnevnih cijena električne energije od dva do tri puta.

Međutim, prema podacima energetskog istraživačkog centra Ember, rekordna proizvodnja solarne energije u Evropskoj uniji pomogla je da snabdijevanje električnom energijom ostane stabilno uprkos naglom rastu potražnje.

„Tokom vrhunca toplotnog talasa, solarne elektrane su samo u Njemačkoj isporučivale do 50 GW električne energije, proizvodeći između 33 i 39 odsto ukupne njemačke električne energije. Njemačka raspolaže sa 14 GW kapaciteta za skladištenje energije u baterijama i 10 GW reverzibilnih hidroelektrana za pumpno skladištenje, što je omogućilo da se dio solarne energije sačuva za upotrebu nakon zalaska sunca“, navodi Ember.