ADVERTISEMENT

U Banjaluci će u okviru obilježavanja danas u 12.00 časova na Trgu Krajine biti održan svečani defile, a prisustvovaće mu zvaničnici iz političkog i društvenog života.

U tradicionalnom defileu učestvovaće 14 ešalona MUP-a Srpske i 11 motorizovanih, najavili su organizatori.

Prethodno će u 9.00 časova patrijarh Porfirije služiti Svetu arhijerejsku liturgiju u Hramu Hrista Spasitelja, uz sasluženje sveštenika Eparhije banjalučke.

Povodom Dana Republike u Banjaluci je u četvrtak uveče održana svečana akademija uz prisustvo rukovodstva Republike Srpske, te premijera i ministara Vlade Srbije.

Vršilac dužnosti predsjednika Republike Srpske Ana Trišić Babić tokom govora na svečanoj akademiji rekla je da je Republika Srpska opstala je jer "nastala na volji naroda koju je naučila da brani mirno, razumno i odgovorno, a u godinama kada su pritisci rasli".

"Da su poštovani Božiji i zemaljski zakoni i volja naroda, sa ovog mjesta trebalo da se obrati legalno izabrani predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik, koji je zbog djelovanja spoljnih neprijatelja srpskog naroda nelegitimno, nelegalno i nedemokratski bio prinuđen da se povuče sa funkcije koja mu pripada," navela je Trišić Babić.

Smatra da je Dodik bio svjestan loših namjera prema Republici Srpskoj predsjednik te da je zbog toga "učinio korak nazad da bismo zajedno napravili velike korake naprijed."

"Takve odluke nisu svojstvene političarima, ali jesu državnicima i velikim ljudima," izjavila je Trišić Babić.

Dodik

Lider SNSD-a Milorad Dodik je na svečanoj akademiji rekao da je "Republika Srpska neminovnost" i da bez nje ne vidi budućnost.

Dodik je rekao da je odluka o osnivanju RS "donesena u miru, a da je rat kasnije počeo."

"Republika Srpska je formirana 9. januara da bude nezavisna država, a ne da bude dio BiH. Bila je nezavisna do potpisivanja Dejtonskog sporazuma, svi mi koji smo se borili za taj sporazum proglašeni smo rušiocima", izjavio je Dodik.

Dodik je iznio mišljenje "da je BiH za Srbe neželjeno mjesto, da nije država, već teritorija, ima međunarodnu državnost ali nema unutrašnju, kao što nema ni unutrašnji suverenitet koji pripada entitetima."

Zahvalio je Srbiji i predsjedniku Srbije Aleksandru Vučiću naglasivši da RS ne smije da zaboravi njegovu ulogu da se otvore ovako prijateljski odnosi. Dodik smatra da je Republika Srpska uspjela da bude prepoznata i od prijatelja", velikih zemalja poput Rusije, te dodao da je i američki predsjednik Donald Trump ohrabrio time "da ne želi da se miješa u unutrašnja pitanja drugih zemalja."

Premijer Srbije Đuro Macut rekao je da u okviru BiH uopšte ne treba postavljati pitanje postojanja Republike Srpske, koja je zagarantovana Dejtonskim mirovnim sporazumom i sa kojom će Srbija u specijalnim odnosima uvijek graditi tradicionalno utvrđene odnose u svim oblastima.

Macut je rekao novinarima u Banjaluci da Srbija podržava Republiku Srpsku kao ravnopravan entitet u okviru BiH koji je priznat u skladu sa Dejtonskim sporazumom.

"BiH čine dva entiteta i Brčko distrikt sa tri konstitutivna naroda, a Srpska je priznata kao jedan od entiteta. Mi je potpuno podržavamo i nastavljamo sa našim specijalnim paralelnim vezama što je prirodan sled, odnosno da se naši narodi moraju susretati, sarađivati, podržavati se i unapređivati odnose", rekao je Macut uoči svečane akademije u Banjaluci povodom 9. januara, Dana Republike.

9. januar - hronologija

U Sarajevu je 9. januara 1992. godine tadašnja Skupština srpskog naroda u Bosni i Hercegovini (srpski poslanici iz Skupštine SR BiH) donijela je "Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine" - na područjima "srpskih autonomnih regija i oblasti i drugih srpskih etničkih cjelina u Bosni i Hercegovini, a na osnovu plebiscita održanog 9. i 10. novembra 1991. godine na kome se srpski narod izjasnio za ostanak u zajedničkoj državi Jugoslaviji" zbog čega u RS ovaj datum smatraju danom osnivanja Republike Srpske.

Ustavni sud BiH je 2015. godine, po apelaciji tadašnjeg člana Predsjedništva BiH Bakira Izetbegovića, utvrdio da je 9. januar neustavan kao Dan Republike Srpske. U Republici Srpskoj je 25. septembra 2016. održan referendum na kojem je na pitanje "Da li podržavate da se 9. januar obilježava i slavi kao Dan Republike Srpske?" pozitivno odgovorilo 677.722 birača ili 99,81 odsto od ukupnog broja izašlih.

Nakon toga, Narodna skupština RS je u oktobra 2016, donijela Zakon o Danu Republike Srpske, kojim je precizirano da se "na osnovu potvrđene volje građana, 9. januar utvrđuje kao Dan Republike" te da se "obilježava i praznuje kao sekularni praznik". Ustavni sud BiH 1.decembra 2016. donio odluku o poništavanju rezultata referenduma. U martu 2019. Ustavni sud je poništio dio člana Zakona o Danu Republike Srpske koji glasi "na osnovu potvrđene volje građana Republike Srpske, 9. januar se utvrđuje kao Dan Republike". Osporena odredba glasi: "'Na temelju potvrđene volje građana Republike Srpske 9. januar se utvrđuje kao Dan Republike', nije u skladu sa članom I/2. Ustava Bosne i Hercegovine, članom II/4. Ustava Bosne i Hercegovine u vezi sa članom 1.1. i članom 2.a) i c) Međunarodne konvencije o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije i članom 1. Protokola broj 12 uz Evropsku konvenciju za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda te članom VI/5. Ustava Bosne i Hercegovine. Osporena odredba je ukinuta i određeno je da prestaje važiti narednog dana od dana objavljivanja odluke u Službenom glasniku Bosne i Hercegovine." Obojica sudija iz Republike Srpske, Zlatko Knežević i Miodrag Simović, imali su izdvojeno mišljenje o neslaganju sa ovom odlukom.