Pred Specijalizovanim vijećima u Hagu u toku je izricanje prvostepene presude bivšim liderima OVK Hashimu Thaçiju, Kadriju Veseliju, Rexhepu Selimiju i Jakupu Krasniqiju. Sudija Charles Smith na početku je naglasio da se postupak odnosi isključivo na individualnu krivičnu odgovornost četvorice optuženih za djela navedena u optužnici.
ADVERTISEMENT
Smith je rekao da se predmet nije bavio legitimitetom Oslobodilačke vojske Kosova niti njenim ciljem ostvarivanja nezavisnosti Kosova*.
Izricanje presude u Hagu (Izvor: PrintScreen)
„Predmet ovog postupka bile su radnje i postupci optuženih: gospodina Thaçija, gospodina Veselija, gospodina Selimija i gospodina Krasniqija, prema navodima iz optužnice. Ovaj postupak se bavio isključivo činjenicama i okolnostima relevantnim za optužbe protiv optuženih u ovom predmetu“, rekao je Smith.
Dodao je da vijeće nije utvrđivalo koja strana nosi veću odgovornost, već da li su krivična djela iz optužnice izvršena i da li se optuženi mogu smatrati krivično odgovornim za ta djela.
Sud: Dokazano najmanje 385 nezakonitih hapšenja
U nastavku izricanja presude sud se bavio navodima o progonu na političkim i/ili etničkim osnovama, kao i nezakonitom lišavanju slobode osoba koje su smatrane protivnicima OVK.
Optužnica obuhvata period od najmanje marta 1998. do septembra 1999. godine, na više lokacija na Kosovu, kao i u Kukësu i Cahaniju na sjeveru Albanije.
U 10.44 sudsko vijeće saopštilo je da je Tužilaštvo dokazalo da je počinjen ratni zločin nezakonitog ili proizvoljnog hapšenja i lišavanja slobode najmanje 385 osoba.
Vijeće je navelo i da je 303 lica bilo podvrgnuto mučenju, uz fizičko zlostavljanje zatvorenika. Među oblicima zlostavljanja navedeni su čupanje noktiju i lomljenje rebara, kao i drugi oblici mučenja.
Sud nije utvrdio zločine protiv čovječnosti
U 10.55 vijeće je zaključilo da Tužilaštvo nije dokazalo van razumne sumnje da je postojao sistematski napad ili napad širih razmjera usmjeren protiv civilnog stanovništva, u smislu zločina protiv čovječnosti.
Smith je rekao da je vijeće utvrdilo da su najkasnije od aprila 1998. do avgusta 1999. pripadnici OVK vršili djela nasilja i zlostavljanja nad civilnim stanovništvom širom Kosova i u određenim dijelovima sjeverne Albanije pod kontrolom OVK.
Prema njegovim riječima, vijeće je zaključilo da su te radnje predstavljale napad koji je bio sistematski i širokih razmjera, ali nije utvrđeno da je napad bio usmjeren na civilno stanovništvo.
Vijeće je zaključilo i da Tužilaštvo nije dokazalo van razumne sumnje da su progoni, zatvaranja, druga nehumana postupanja, mučenje, ubistva i prisilni nestanci počinjeni kao zločini protiv čovječnosti.
Ratni zločini nakon 20. juna 1999. godine
U 11.05 sudsko vijeće utvrdilo je da se događaji na kojima su zasnovane optužbe za ratne zločine nakon 20. juna 1999. godine, odnosno nakon okončanja sukoba na Kosovu i Metohiji, ne mogu okarakterisati kao ratni zločini.
Smith je rekao da je vijeće zaključilo da je najkasnije od kraja marta 1998. do 20. juna 1999. godine postojao nemeđunarodni oružani sukob između OVK i SR Jugoslavije, odnosno srpskih snaga.
Prema njegovim riječima, sukob se vodio na Kosovu, dok se međunarodno humanitarno pravo primjenjuje i na određene dijelove sjeverne Albanije koji su bili pod kontrolom OVK.
Vijeće je takođe zaključilo da su žrtve bile lica koja su uživala zaštitu prema normama međunarodnog humanitarnog prava, jer nisu aktivno učestvovala u neprijateljstvima.
Dokazano ubistvo najmanje 98 osoba
U 11.00 Specijalizovana vijeća saopštila su da je Tužilaštvo dokazalo da su pripadnici OVK umišljeno izvršili radnje činjenja i nečinjenja koje su izazvale smrt najmanje 98 osoba, odnosno da je dokazano postojanje ratnog zločina ubistva.
Izricanje presude je u toku, a sudsko vijeće nastavlja sa obrazlaganjem svojih nalaza o pojedinačnim tačkama optužnice.
Thaçi imao saznanja o krivičnim djelima nad protivnicima OVK
Vijeće je utvrdilo da je Hashim Thaçi imao saznanja o krivičnim djelima izvršenim nad protivnicima OVK, ali nije preduzeo mjere kako bi ih spriječio.
Prema nalazima vijeća, Thaçi je aktivno učestvovao u izvršenju krivičnih djela i podsticao njihovo izvršenje.
Vijeće je takođe zaključilo da je Thaçi značajno doprinio sprovođenju zajedničkog kažnjivog cilja OVK i imao ključnu ulogu u njegovom formulisanju i sprovođenju. Navodi se i da je lično učestvovao u izvršenju krivičnih djela i podržavao ih.
Izricanje presude je u toku, a vijeće nastavlja sa obrazlaganjem nalaza o pojedinačnim tačkama optužnice.
*Bosna i Hercegovina nije zvanično priznala nezavisnost Kosova