ADVERTISEMENT

Smanjenje zagađenja vazduha na nivoe koje preporučuje Svjetska zdravstvena organizacija moglo bi da pomogne milionima ljudi da izbjegnu ozbiljna oboljenja srca i pluća. Istovremeno, države bi ostvarile značajne uštede u zdravstvenim sistemima i povećale produktivnost radne snage, navodi Euronews.

Sarajevo (Izvor: Anadolija)

To pokazuju rezultati istraživanja naučnika sa Univerziteta u Kembridžu, objavljenog u naučnom časopisu „Environment International“. Studija je obuhvatila 136 zemalja sa niskim i srednjim prihodima, a analizirala je zdravstvene i ekonomske posljedice smanjenja zagađenja vazduha.

Prema rezultatima istraživanja, dostizanje preporučenih vrijednosti koncentracije sitnih suspendovanih čestica PM2.5 moglo bi da spriječi ili odloži oko 9,4 miliona smrtnih slučajeva godišnje. Smanjenje koncentracije azot-dioksida na preporučeni nivo moglo bi da spriječi ili odloži još oko 1,1 milion smrtnih slučajeva.

Spoljno zagađenje vazduha predstavlja jednu od najvećih prijetnji po zdravlje ljudi. Dugotrajna izloženost štetnim materijama povezuje se sa brojnim oboljenjima, uključujući kardiovaskularne i respiratorne bolesti, ali i demenciju, upozorava SZO.

Koliko su zemlje udaljene od preporuka SZO?

Svjetska zdravstvena organizacija je 2021. godine pooštrila preporuke za kvalitet vazduha, smanjivši maksimalnu preporučenu godišnju koncentraciju čestica PM2.5 sa 10 na pet mikrograma po kubnom metru.

Istovremeno, preporučena granica za azot-dioksid smanjena je sa 40 na 10 mikrograma po kubnom metru, navodi se u smjernicama ove organizacije.

Ipak, veliki broj država, naročito onih sa niskim i srednjim prihodima, i dalje je daleko od ispunjavanja ovih standarda.

U 136 zemalja obuhvaćenih istraživanjem prosječna godišnja koncentracija čestica PM2.5 iznosila je 30,44 mikrograma po kubnom metru, što je više od šest puta iznad preporučene granice SZO.

Najveće koristi od smanjenja zagađenja očekuju se upravo u zemljama sa niskim i srednjim prihodima, koje su trenutno najviše izložene ovom problemu.

Istraživači ukazuju na to da se kvalitet vazduha u tim državama često pogoršavao uporedo sa ubrzanom urbanizacijom, ekonomskim razvojem i sve većim brojem automobila i drugih motornih vozila.

„Dostizanje preporučenih vrijednosti SZO za kvalitet vazduha neće biti jednostavno, ali zemlje sa niskim i srednjim prihodima imaju ključnu priliku da oblikuju zdraviju budućnost dok njihovo stanovništvo raste, a gradovi se šire“, izjavila je Haneen Khreis, jedna od autorki istraživanja sa Univerziteta u Kembridžu.

Milioni manje slučajeva srčanih i plućnih bolesti

Koristi od čistijeg vazduha ne bi se ogledale samo u smanjenju smrtnosti. Istraživači procjenjuju da bi dostizanje preporučenih vrijednosti koncentracije PM2.5 moglo godišnje da dovede do:

2,8 miliona manje novih slučajeva hronične opstruktivne bolesti pluća;

1,1 milion manje novih slučajeva demencije;

7,3 miliona manje novih slučajeva koronarne bolesti srca;

2,3 miliona manje novih slučajeva moždanog udara.

Posebno je značajno smanjenje rizika od kardiovaskularnih oboljenja, budući da srčani i moždani udari čine najveći dio smrtnih slučajeva koji bi, prema procjenama studije, mogli biti spriječeni, navodi Euronews.

Zbog toga autori istraživanja ukazuju na značaj borbe protiv zagađenja vazduha kao jedne od mjera za smanjenje opterećenja zdravstvenih sistema.

Svjetska zdravstvena organizacija takođe upozorava na povezanost zagađenja vazduha sa bolestima srca, moždanim udarom i hroničnim respiratornim oboljenjima.

Čistiji vazduh donosi i milijarde dolara ušteda

Ekonomske posljedice zagađenja takođe su značajne, a smanjenje koncentracije štetnih materija moglo bi da donese koristi koje prevazilaze okvire javnog zdravlja, pokazuju rezultati istraživanja Univerziteta u Kembridžu.

Prema procjenama istraživača, dostizanje preporučenih vrijednosti PM2.5 moglo bi da donese godišnju društvenu korist procijenjenu na 8,4 biliona međunarodnih dolara. Riječ je o ekonomskoj mjeri koja uzima u obzir razlike u kupovnoj moći između zemalja.

Taj iznos odgovara približno 10,7 odsto zbirnog bruto domaćeg proizvoda svih 136 država obuhvaćenih istraživanjem, navodi Euronews.

Uštede bi se ostvarivale i kroz manje troškove liječenja i očuvanje radne sposobnosti stanovništva.

Istraživači procjenjuju da bi godišnje direktne uštede na medicinskim troškovima mogle iznositi 11,8 milijardi međunarodnih dolara za koronarnu bolest srca, 5,9 milijardi za moždani udar i 8,6 milijardi za demenciju, prenosi Euronews, pozivajući se na rezultate studije.

Osim toga, smanjenje broja oboljelih značilo bi manje odsustvovanja sa posla, očuvanje produktivnosti i manje ekonomske gubitke povezane sa prijevremenom smrću i invaliditetom, zaključuju istraživači Univerziteta u Kembridžu.