Šesti maj, datum je koji praznuju mnogi u Bosni i Hercegovini i regionu. Pravoslavci slave Svetog Georgija, Đorđa, odnosno Đurđevdan. Jedna je to od najčešćih krsnih slava kod Srba poslije Svetog Nikole i Svetog Jovana. Đurđevdan, odnosno Jurjevo je jedan od najstarijih i najveselijih romskih praznika, kojim se proslavlja početak proljeća.
ADVERTISEMENT
Ekipa Euronewsa provjerila je kako se ovaj veliki vjerski praznik proslavlja u Prizrenu. Posjetili smo jednu od najpoznatijih, Sabornu crkvu Svetog Đorđa u tom gradu.
U nekadašnjoj prestonici cara Dušana, carskom gradu Prizrenu, pored rijeke Bistrice, nedaleko od čuvenog Šadrvana, sjedište raško – prizrenskih episkopa, Saborna crkva Svetog Đorđa.
"Hram Svetog Đorđa je građen od 1856. do 1887. godine, kada je dovršen. Ktitor sabornoh hrama je prizrenski narod, znači nema jednog pojedinca, već su to ugledni ljudi, zanatlije, trgovci, zajedno su sakupljali novac i od tig priloga sagradili taj veličanstven hram u centru Prizrena.Prije toga, na tom mjestu se nalazilo staro prizrensko groblje, pored koga je bila i Crkva Svetog Đorđa, Runovićeva, koja je sagrađena krajem 15. vijeka, freskopisana u 16. vijeku. Braća Runović su ktitori te male crkvice pored velikog sabornog hrama", rekao je paroh prizrenski Jovan Radić.
U martovskom pogromu, crkvu je zadesila sudbina svih srpskih kuća i pravoslavnih hramova u Prizrenu, spaljena je, a narod protjeran. Šest godina kasnije, u njoj ponovo počinje služenje Svete liturgije.
"Nažalost, hram je spaljen 17. marta 2004. godine, krov je čitav miniran, spaljene su sve bogoslužbene knjige krštenih, vjenčanih, umrlih, spaljen je ikonostas koji je bio u barok stilu, prenet iz Sent Andreje iz mašarske nakon Prvog svetskog rata kao dar Sabornom hramu. Nažalost, sve je to uništeno, ali eto Bogu hvala, hram je obnovljen 2010. godine i ponovo se služi božanstvena liturgija, đaci bogoslovci svakodnevno dolaze na bogosluženja u Saborni hram. Dok su oni tu, bude svečanije, lijepo poju, međutim kada oni odu svojim kućama tokom školskog raspusta, u Prizrenu ostane svega nas nekoliko pravoslavnih Srba, ali i dalje služimo liturgiju, molimo se Bogu. Sam Hristos kaže, gde je dvoje ili troje sabrano, ja sam sa njima", naveo je u razgovoru.
I ovaj grad i Saborna crkva Svetog Đorđa, posebno ožive na dan hramovne slave.
"Ono što nas posebno raduje da posljednjih par godina rijeka poklonika dolazi sa svih strana na poklonjenja ovim našim divnim svetinjama na Kosovu i Metohiji, u našem carskom gradu Prizrenu. Nama znači svaka ta posjeta, jer nam ti ljudi koji dolaze pokazuju i daju do znanja da nismo zaboravljeni, prije svega od svojih, a takođe se i oni duhovno napajaju na izvorištu ove naše duhovnosti, i u Pećkoj patrijaršiji, i u Visokim Dečanima, u Milutinovoj Ljeviški i Gračanici, u Dušanovim Arhangelima i ostalim svetinjama".
A Prizren je riznica srpske duhovnosti i u njemu se, osim Hrama svetog Đorđa, nalazi još 32 pravoslavne svetinje.