ADVERTISEMENT

Bebe i mala djeca rođena danas tokom života će, ukoliko se emisije ne smanje, biti izloženi dodatne tri godine „ekstremnim uslovima za izbijanje požara“ u odnosu na svoje bake i djedove, pokazuje nova studija.

Evropa se zagrijava više nego dvostruko brže od globalnog prosjeka, čime se stvaraju uslovi za sve češće ekstremne vremenske prilike. Nakon uzastopnih toplotnih talasa koji su zahvatili kontinent, veliki dio Evrope ove godine pogodili su i dugotrajni periodi suše.

To je stvorilo idealne uslove za razorne šumske požare koji su zahvatili Španiju, Francusku i Grčku, spalili stotine hiljada hektara i izazvali jednu od najvećih akcija evakuacije još od Drugog svjetskog rata.

Novo istraživanje Vrije niverziteta u Briselu upozorava da će ubrzano zagrijavanje Evrope imati teške posljedice po mlađe generacije, iako su upravo one najmanje doprinijele klimatskim promjenama, piše Euronews.

Evropsku djecu čeka više “ekstremnih uslova za požare“

Studija, objavljena u naučnom časopisu Environmental Research Letters, pokazala je da će dijete rođeno u Evropi 2025. godine, ukoliko se nastavi sa sadašnjim klimatskim politikama, tokom života biti izloženo ekstremnim uslovima za izbijanje požara više od tri godine duže nego osoba rođena 1950. godine.

To predstavlja povećanje od 84 odsto u odnosu na generaciju njihovih baka i djedova.

„Dijete rođeno danas u Evropi provešće više godina svog života pod ekstremnim uslovima pogodnim za izbijanje požara, a taj teret je posebno težak na području Mediterana“, kaže Rosa Pietroiusti, vodeća autorka studije.

Istraživači ekstremnim uslovima za požare smatraju dane tokom kojih indeks opasnosti od požara (FWI) prelazi vrijednosti zabilježene u najekstremnijih pet odsto dana u periodu od 1985. do 2014. godine.

Najveća povećanja očekuju se upravo na području Mediterana, regiona koji je već teško pogođen šumskim požarima.

Prema istraživačima, ljudi rođeni u ovom regionu 2025. godine mogli bi tokom života biti izloženi ekstremnim uslovima za požare i do 2,5 puta više nego ljudi rođeni 1950. godine. To odgovara više od pet dodatnih godina izloženosti ekstremnim uslovima za požare tokom života — ukoliko do 2100. godine klimatske promjene dovedu do dodatnog zagrijavanja od 2,6 °C.

Portugal je evropska zemlja u kojoj je posljednjih decenija izgorio najveći udio teritorije. Očekuje se da će se broj dana sa ekstremnim uslovima za požare tamo više nego udvostručiti — sa 14 dana godišnje u periodu 1950–1970. na 32 dana godišnje do 2100. godine, ukoliko se nastavi sa sadašnjim klimatskim politikama.

To znači da bi dijete rođeno danas u Portugalu, prema projekcijama, moglo provesti oko 6,5 godina svog života pod ekstremnim uslovima pogodnim za izbijanje požara, ukoliko se nastavi sa sadašnjim klimatskim politikama.

Istraživači dodaju da svaki dodatni stepen globalnog zagrijavanja do kraja vijeka donosi oko 272 dodatna dana ekstremnih uslova za požare tokom života djeteta rođenog u Portugalu 2025. godine.

Pietroiusti ističe da upravo zbog toga pokreti mladih za klimatsku pravdu i pravne inicijative sve više zahtijevaju ambicioznije djelovanje vlada i kompanija kako bi se „izbjegle najteže posljedice budućih klimatski izazvanih opasnosti“.

Kako zaštititi buduće generacije Evropljana od ekstremnih požara

Studija pokazuje da bi brzo smanjenje upotrebe fosilnih goriva smanjilo izloženost opasnim uslovima pogodnim za požare u svim regionima.

Naime, smanjenje emisija u skladu sa ciljem Pariskog sporazuma da se zagrijavanje ograniči na 1,5 °C do 2100. godine smanjilo bi prosječnu životnu izloženost ekstremnim uslovima za požare za 1,3 godine kod ljudi rođenih 2025. godine širom Evrope, dok bi u najteže pogođenim područjima južne Evrope smanjenje iznosilo više od dvije godine.

Wim Thiery, jedan od vodećih autora studije, kaže da je, s obzirom na to da cijene energije iz vjetra i sunca nastavljaju da padaju, dostizanje ovog cilja „apsolutno ostvarivo“.

„Svaki djelić stepena zagrijavanja koji uspijemo da izbjegnemo direktno znači manje ekstremnih uslova za požare tokom života jednog djeteta, pružajući mu priliku za duži i zdraviji život [i] obrazovanje“, dodaje on.

„To znači manje života okrutno prekinutih prerano, manje domova i snova uništenih u plamenu i manje ljudi traumatizovanih povredama i gubitkom.“

Ujedinjene nacije upozorile su početkom ovog mjeseca da više nije moguće zadržati globalno zagrijavanje ispod praga od 1,5 °C. Prema njihovim projekcijama, najbolji mogući scenario podrazumijeva zagrijavanje od 1,8 °C, dok bi u pojedinim scenarijima ono moglo premašiti i 2 °C.

„Prekoračenje, dostizanje vrhunca i potom smanjenje“ sada predstavlja našu najbolju mogućnost, navodi se u izvještaju Programa Ujedinjenih nacija za životnu sredinu (UNEP).

Prelazak na čistu energiju prepoznat je kao ključni dio nastojanja da prekoračenje cilja bude „što manje i što kraće“. Obnovljivi izvori energije su 2025. godine proizveli gotovo 34 odsto električne energije u svijetu, ali taj udio mora biti povećan na 60–70 odsto do 2030. godine kako bi se svijetu omogućilo da ostvari scenario ograničenog prekoračenja cilja, navodi UNEP u svom izvještaju.