ADVERTISEMENT

Planovi, koji do sada nisu bili objavljeni i još uvijek se finalizuju, staviće veći naglasak na samodovoljnost i otpornost kroz održivo avio-gorivo (SAF) ili sintetička goriva. Evropske avio-kompanije upozorile su da bi u narednim nedjeljama moglo doći do mogućih nestašica mlaznog goriva zbog rata u Iranu, što bi moglo poremetiti ljetnu turističku sezonu. Evropa je posebno ranjiva jer uvozi oko 30% do 40% svog mlaznog goriva, pri čemu najmanje polovina tog uvoza dolazi sa Bliskog istoka.

Preporuke Evropske unije, koje neće biti obavezujuće, trebalo bi da naglase ograničenja bloka kada je riječ o povećanju domaće proizvodnje mlaznog goriva, kao i da daju smjernice kako postupati u slučaju mogućih nestašica, naveo je izvor.

Portparol Evropske komisije potvrdio je da je planirano da se naredne nedjelje predstavi odgovor na energetsku krizu, uključujući i mjere koje se odnose na mlazna goriva.

"Dostupnost snabdijevanja ostaje primarna briga“, rekao je portparol Evropske komisije, dodajući da bi, ukoliko bi snabdijevanje i dalje bilo otežano kroz Hormuški moreuz, EU mogla pokrenuti eventualno koordinisano oslobađanje zaliha mlaznog goriva.

Iran je u petak ponovo otvorio Hormuški moreuz, ključnu tačku za protok energenata iz Zaliva, nakon sporazuma o prekidu vatre u Libanu, iako je američki predsjednik Donald Trump izjavio da pomorska blokada i dalje ostaje na snazi dok se ne postigne dogovor sa Teheranom.

Otkazivanje letova od kraja maja?

Letovi u Evropi bi mogli početi da se otkazuju od kraja maja zbog nedostatka mlaznog goriva, izjavio je u petak generalni direktor Međunarodnog udruženja za vazdušni saobraćaj (IATA), William Walsh. Avio-kompanije već smanjuju broj letova i prizemljuju neke avione.

Izvor upoznat sa planovima EU naveo je da će dokument dati smjernice avio-kompanijama kako da postupaju u slučaju problema sa snabdevanjem gorivom, uključujući situacije poput gubitka slotova na aerodromima zbog otkazivanja letova, kao i pravila EU protiv "tankeringa" - prakse kada avioni uzimaju višak goriva na lokacijama gdje je jeftinije.

Takođe će se razjasniti da li se nestašica goriva može smatrati dovoljno izuzetnom okolnošću da avio-kompanije budu oslobođene obaveze plaćanja nadoknada za otkazane letove. Izvor je dodao da je EU zaključila da zahtjevi avio-kompanija za izmjene ili suspenziju Sistema trgovine emisijama (ETS) i pravila o dodjeli SAF dozvola nisu opravdani.

Evropska komisija takođe planira da uvede mapiranje rafinerijskih kapaciteta za naftne proizvode na nivou EU, kao i mjere "kako bi se osiguralo da se postojeći rafinerijski kapaciteti u potpunosti koriste i održavaju“, pokazao je raniji nacrt prijedloga koji je vidio Reuters.

Porastao uvoz mlaznog goriva iz SAD i Nigerije

Takođe će se razmatrati logistika distribucije i povećana upotreba američkog goriva Jet A, koje se tradicionalno rijetko koristi u Evropi jer ima višu tačku smrzavanja u odnosu na evropski standard. Evropsko gorivo Jet A-1 bolje je prilagođeno dugim letovima, velikim visinama i niskim temperaturama, zbog čega ga preferiraju i vojne snage. Uvoz mlaznog goriva iz SAD i Nigerije naglo je porastao u aprilu.

Neki od ključnih evropskih čvorišta u Belgiji, Holandiji, Švajcarskoj i Njemačkoj oslanjaju se na NATO-ov CEPS cjevovod, koji snabdijeva gorivom evropskog kvaliteta. Portparol NATO-a nije odmah odgovorio na pitanja o logistici tog sistema.

Avio-kompanije se pripremaju za mogući manjak, a Međunarodna agencija za energiju (IEA) prognozira nestašice mlaznog goriva do juna ako region uspije da zamijeni samo polovinu uobičajenih isporuka sa Bliskog istoka.

Neki aerodromi su upozorili na moguće nestašice u roku od tri nedjelje ako Hormuški moreuz ostane zatvoren za isporuke goriva. Evropska komisija bi trebalo da upozori da bi snabdijevanje mlaznim gorivom moglo ostati ograničeno čak i ako se Hormuški moreuz ponovo otvori.