ADVERTISEMENT

Ovaj dokument označava oštar zaokret u odnosu na prethodnu politiku Vašingtona, piše BBC.

Saveznici će preuzeti veći dio tereta sopstvene odbrane, uz smanjenu američku podršku, dok će istovremeno zauzeti blaži ton prema tradicionalnim protivnicima poput Kine i Rusije. Time Pentagon redefiniše prioritete: fokus američke vojske više nije Kina, već odbrana zemlje i zapadne hemisfere.

Za razliku od Bidenove administracije, koja je nastojala da odvrati Kinu konceptom „integrisanog odvraćanja“, kombinujući američke i savezničke vojne kapacitete, strategija administracije Donalda Trumpa pomjera naglasak ka pitanjima unutrašnje bezbjednosti, prije svega zaštiti granica i borbi protiv droge.

Odbrana domovine takođe uključuje napor da SAD održe kontrolu nad ključnim oblastima zapadne hemisfere. U dokumentu se navodi da će Pentagon Trumpu pružiti „kredibilne opcije za garantovanje američkog vojnog i komercijalnog pristupa ključnim terenima od Arktika do Južne Amerike“, uključujući Grenland, Meksički zaliv i Panamski kanal.

– Osiguraćemo da se Monroova doktrina poštuje u naše vrijeme – dodaje se, pozivajući se na doktrinu spoljne politike iz 19. vijeka koja tvrdi da se sfera uticaja SAD proteže širom zapadne hemisfere.

Prioriteti Pentagona: Kina više nije na prvom mjestu

Strategija takođe daje prioritet razvoju Trumpove „Zlatne kupole“, skupog američkog sistema odbrane vazdušnog prostora. Tramp smatra da sistem treba da bude izgrađen na Grenlandu i da bi za njegovu implementaciju SAD morale da imaju suverenitet nad bar dijelom ostrva, čemu se Danska izričito protivi. Prema novom dokumentu, odbrana SAD je sada prvi prioritet Pentagona, dok je Kina potisnuta na drugo mjesto. Zanimljiv je i izbor formulacija u opisu odnosa sa Kinom. U strategiji se navodi da Vašington ne teži da „zadavi ili ponizi“ Peking, već da ga odvrati „silom, a ne konfrontacijom“, uz negovanje „odnosa punih poštovanja“.

Cilj je, kako se navodi, uspostavljanje ravnoteže snaga u Indo-Pacifiku koja bi omogućila „pristojan mir“. Za razliku od prethodnih verzija strategije, Tajvan se uopšte ne pominje u dokumentu. Rusija, dok rat u Ukrajini ulazi u petu godinu, pominje se relativno kratko. Pentagon opisuje rusku prijetnju kao „upornu, ali upravljivu“, ističući da ona prvenstveno pogađa istočne članice NATO, koje bi stoga trebalo da snose najveći teret.

U dokumentu se navodi da Moskva nije u poziciji da se bori za hegemoniju nad Evropom i da evropske članice NATO nadmašuju Rusiju po ekonomskom potencijalu i latentnoj vojnoj moći. Treći prioritet strategije je povećanje podjele tereta među saveznicima, uključujući Kanadu i Meksiko na zapadnoj hemisferi i evropske zemlje. Pentagon kaže da su saveznici predugo dozvoljavali SAD da subvencionišu njihovu odbranu, ali odbacuje tvrdnje da nova strategija označava američki zaokret ka izolacionizmu.

– Ova strategija se fundamentalno razlikuje od velikih strategija prethodnih administracija nakon Hladnog rata kojima je nedostajao jasan fokus na specifične interese Amerikanaca. Ona ne miješa interese Amerikanaca sa interesima ostatka svijeta – da je prijetnja osobi na drugoj strani svijeta ista kao i prijetnja Amerikancu – navodi Pentagon.

Evropa odgovorna za svoju odbranu

Umjesto toga, navodi se da će saveznici, posebno Evropa, “preuzeti vođstvo protiv prijetnji koje su manje ozbiljne za nas, ali ozbiljnije za njih”.

Suština je pritisak na saveznike da ispune obaveze o povećanju izdataka za odbranu preuzete na samitu NATO u Hagu, kao i proširenje transatlantske saradnje u oblasti odbrambene industrije i smanjenje trgovinskih barijera u odbrambenom sektoru. Četvrti prioritet strategije je obnova baze američke odbrambene industrije.