ADVERTISEMENT

Prema dostupnim informacijama, nova modifikacija drona “Geran 5 K5” već je zabilježena na teritoriji Ukrajine, ali detalji o njenim stvarnim performansama i obimu upotrebe još nisu nezavisno potvrđeni.

“Geran-5 K5” predstavlja novu modifikaciju ranije uvedenog mlaznog “Geran-5”. Fotografije koje su objavljene na internetu ukazuju na promjene u konstrukciji trupa u odnosu na prethodnu verziju.

Prethodna modernizacija “Geran-5” već je uključivala premještanje turbo-mlaznog motora sa vanjske gondole u unutrašnjost trupa, što je moglo doprinijeti većoj brzini i dometu. Sada se kod verzije “K5” navodi dodatna promjena konstrukcije, zajedno sa novim sistemom za navigaciju.

“Geran-5” je znatno veći i brži od klasičnih dronova iz porodice “Geran-2”. Analize ranije verzije navodile su brzinu do približno 600 km/h i domet od oko 1.000 kilometara, dok je njegova konstrukcija bliža maloj krstarećoj raketi nego klasičnom sporom kamikaza-dronu.

Kako funkcioniše “Susanjin”

Najzanimljivija novina kod “Geran-5 K5” jeste sistem autonomne optičke navigacije nazvan “Susanin”. Prema opisu ruskog vojnog dopisnika Andreja Filatova, sistem omogućava dronu da nastavi izvršavanje zadatka čak i kada izgubi vezu sa operaterom ili nema dostupan GPS signal. Umjesto oslanjanja isključivo na satelitsku navigaciju, dron koristi sliku površine Zemlje ispod sebe za određivanje položaja i održavanje zadane putanje.

Takav princip odgovara tehnologijama poznatim kao DSMAC, odnosno sistemima za poređenje slike terena sa unaprijed pripremljenim referentnim mapama. Računar u letjelici upoređuje ono što kamera vidi sa prethodno sačuvanim prikazom terena i na osnovu toga koriguje navigaciju.

Zbog toga bi ovakav sistem mogao otežati dejstvo elektronskog ometanja, pošto za određivanje položaja ne mora u potpunosti zavisiti od GPS signala ili radio-veze. Ipak, važno je naglasiti da javno nisu objavljeni tehnički podaci koji bi omogućili nezavisnu procjenu preciznosti “Susanjina”, niti je potvrđeno da je njegov sistem potpuno identičan optičkom sistemu koji se koristi na ruskoj krstarećoj raketi H-101.

Veza sa H-101

Ruski i ukrajinski izvori porede “Susanjin” sa optičkim sistemima za korekciju putanje koji se koriste na ruskim krstarećim raketama, uključujući H-101.

Suština takvog pristupa je ista: satelitska navigacija nije jedini izvor podataka za određivanje položaja. Letjelica može koristiti karakteristike terena kako bi provjerila gdje se nalazi i korigovala putanju. To je posebno značajno u uslovima intenzivnog elektronskog ratovanja, gdje se GPS signali mogu ometati ili lažirati.

Prvobitni “Geran-5” predstavljen je početkom 2026. godine kao novi ruski mlazni udarni dron. Međunarodni institut za strateške studije (IISS) naveo je da njegov razvoj pokazuje širi trend prelaska sa relativno sporih jednokratnih dronova ka jeftinijim sistemima koji po karakteristikama sve više liče na krstareće rakete.

Ukrajina je posljednjih dana takođe prikazala razvoj presretačkih dronova namijenjenih upravo za borbu protiv brzih ruskih mlaznih letjelica. Business Insider je, pozivajući se na ukrajinske izvore, naveo da je “Geran-5” dostizao brzine do oko 600 km/h i da nosi bojevu glavu od približno 90 kilograma.

Zbog toga se razvoj “Geran-5 K5” može posmatrati kao nastavak trenda povećanja brzine, autonomnosti i otpornosti na elektronsko ometanje.

Pojavili se snimci moćnog drona

Prema objavljenim ruskim i ukrajinskim izvorima, jeste. Navodi se da su ostaci nove verzije pronađeni i da su se pojavili snimci letjelice koja pada.

Pojavili su se i navodi da je nova konfiguracija uočena na satelitskim snimcima jednog ruskog centra za dronove. Međutim, javno dostupni materijal za sada nije dovoljan da se nezavisno potvrde svi detalji o broju korištenih “K5” dronova, njihovim rutama ili rezultatima dejstva.

Za sada je zato najpreciznije govoriti o novoj modifikaciji “Geran-5” za koju postoje indikacije da je uvedena u borbenu upotrebu, dok se njene pune tehničke mogućnosti još ne mogu nezavisno procijeniti. Ako se potvrdi da “Susanjin” pouzdano omogućava autonomnu navigaciju bez GPS-a i komunikacije sa operaterom, “Geran-5 K5” bi predstavljao još jedan korak u približavanju ruskih jednokratnih udarnih dronova karakteristikama klasičnih krstarećih raketa.