Konzorcijum logistika Bosne i Hercegovine uputio je opširno i oštro saopštenje najvišim institucijama države i entiteta, zahtijevajući hitnu i konkretnu reakciju prema Evropskoj komisiji s ciljem zaštite prava na rad profesionalnih vozača i očuvanja nesmetanog funkcionisanja lanaca snabdijevanja u Bosni i Hercegovini i regionu.
ADVERTISEMENT
Apel je upućen članovima Predsjedništva BiH, predsjedavajućem i članovima Vijeća ministara BiH, te predsjednicima i članovima Vlade Federacije BiH i Vlade Republike Srpske. Kako navode iz Konzorcijuma, situacija je krajnje ozbiljna i prijeti direktnim ekonomskim posljedicama ukoliko se ne reaguje prije početka primjene novih odluka Evropske komisije, planiranih za 15. januar 2026. godine.
U saopštenju se ističe da je Konzorcijum logistika BiH, kao reprezentativna i najorganizovanija asocijacija drumskih prevoznika u zemlji, u posljednja 24 mjeseca vodio intenzivan institucionalni dijalog sa Evropskom komisijom i nadležnim evropskim tijelima. Taj dijalog uključivao je desetine sastanaka sa predstavnicima Generalne direkcije za mobilnost i transport (DG MOVE), razgovore u okviru Berlinskog procesa, kao i niz sastanaka u Briselu.
Prevoznici navode da su Evropskoj komisiji detaljno izlagali probleme vezane za primjenu AETR-a, Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju (SSP), EES sistema i drugih propisa koji direktno pogađaju profesionalne vozače iz zemalja Zapadnog Balkana. Kroz stručne analize i kontinuirane edukacije, tvrde, argumentovano su dokazivali da se prema profesionalnim vozačima postupa na način koji ih faktički izjednačava s turistima ili migrantima, što smatraju neprihvatljivim.
„Profesionalni vozač nije turist, niti je azilant. On je nosilac ekonomskog sistema i osnovni stub lanaca snabdijevanja“, naglašavaju iz Konzorcijuma, dodajući da vozači ne predstavljaju bezbjednosni ili migracioni rizik, već regulisane i kontrolisane profesionalce od vitalnog značaja za privredu.
U saopštenju se detaljno navodi šta tačno traže od institucija i Evropske komisije. Konzorcijum podsjeća da su svi profesionalni vozači zaposleni u skladu sa zakonima Bosne i Hercegovine, da posjeduju važeće profesionalne kvalifikacije prema međunarodnim standardima, uključujući CEMT/IRU Povelju kvaliteta, te da imaju uredno zaključene ugovore o radu, prijavu i potpunu poresku i socijalnu evidenciju. Takođe, ističu da transportne kompanije raspolažu važećim dozvolama, e-CEMT i e-CMR dokumentima, savremenim voznim parkom i da poštuju sve bezbjednosne, tehničke i administrativne standarde Evropske unije.
Uprkos tome, upozoravaju da će odluke koje stupaju na snagu od 15. januara 2026. godine dovesti do eliminacije oko jedne trećine vozača i transportnih kapaciteta, što bi imalo nesagledive posljedice po uvoz, izvoz i ukupne ekonomske tokove.
Posebno se naglašava da će od 26. januara 2026. godine posljedice biti neposredne i mjerljive. Prema procjenama Konzorcijuma, u lancima snabdijevanja Bosne i Hercegovine, Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije biće ugroženo najmanje milion tona robe. To, kako navode, u praksi znači kašnjenja isporuka, prekide ugovora, ugovorne penale, nestašice robe i poremećaje u proizvodnji, trgovini i snabdijevanju stanovništva.
„Više od 90 odsto ekonomije oslanja se na drumski transport. Njegovo dovođenje u pitanje znači direktan udar na industriju, trgovinu, energetiku i ukupnu stabilnost ekonomskog sistema“, navodi se u saopštenju.
Konzorcijum logistika BiH ističe da su se profesionalni drumski prevoznici po prvi put u potpunosti ujedinili i da nema više prostora za odlaganja, improvizacije i parcijalna rješenja. Od institucija Bosne i Hercegovine traže da odmah pređu sa administrativnih procedura i formalnih razmatranja na konkretne i efikasne diplomatske i institucionalne mjere prema Evropskoj komisiji, u saradnji sa vladama Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije, odnosno državama Zapadnog Balkana (WB6).
Istovremeno, pozivaju uvoznike, izvoznike, industrijske i trgovačke subjekte da podrže ovu inicijativu, jer su lanci snabdijevanja, kako navode, „krvotok privrede“, a njihovo prekidanje ima direktne posljedice po radna mjesta, stabilnost tržišta i društveno-ekonomski razvoj.
U zaključku saopštenja, Konzorcijum poručuje da 26. januar 2026. godine predstavlja posljednje institucionalno i demokratsko sredstvo za zaštitu prava na rad profesionalnih vozača i očuvanje lanaca snabdijevanja. Ukoliko do tog datuma ne dođe do hitne i konkretne reakcije Evropske komisije, uz puno angažovanje institucija BiH i država regiona, prevoznici najavljuju da će biti primorani da preduzmu odlučne i odgovorne mjere.
„Drugog izbora više nemamo“, poručili su iz Konzorcijuma logistika Bosne i Hercegovine.