Građani Švajcarske odbacili su danas na referendumu dvije inicijative – o neutralnosti zemlje i prehrambenoj bezbjednosti, pokazuju preliminarni rezultati.
ADVERTISEMENT
Inicijativa o neutralnosti, kojom je predloženo da se u Ustav unese odredba o „uvijek važećoj“ neutralnosti Švajcarske, prema dosadašnjim rezultatima dobila je oko 30 odsto glasova, dok je oko 70 odsto birača bilo protiv, prenosi švajcarski portal „20 minuten“.
Prema podacima objavljenim tokom dana, izlaznost je iznosila oko 47 odsto.
Inicijativa o neutralnosti izazvala je raspravu o budućem tumačenju tradicionalne politike neutralnosti zemlje i njenom odnosu prema međunarodnim sukobima.
Iako je švajcarska neutralnost međunarodno priznata još od kraja Napoleonovih ratova 1815. godine, način na koji je vlada sprovodi nije precizno definisan.
Desničarska Švajcarska narodna partija (SVP) navodi da je tradicionalna pozicija Švajcarske narušena nakon što je Bern uveo sankcije Rusiji zbog njene invazije na Ukrajinu. U okviru kampanje širom zemlje postavljeni su plakati koji pozivaju građane da glasaju za poruku „Bez rata, da neutralnosti“.
Kampanja za strože određivanje neutralnosti zahtijevala je da se Ustavom propiše da Švajcarska ne može da se pridruži nijednom vojnom ili odbrambenom savezu niti da sarađuje sa njima, osim u slučaju napada, kao i da treba da se uzdrži od pridruživanja bilo kakvim sankcijama koje nisu odobrile Ujedinjene nacije.
Osim Švajcarske narodne partije (SVP), većina stranaka i švajcarska vlada protivili su se tom prijedlogu, a ministar spoljnih poslova Injacio Kasis istakao je da bi on ugrozio nacionalnu bezbjednost i onemogućio zajedničku obuku sa NATO-om.
Inicijativa bi, ukoliko bi bila usvojena, praktično onemogućila Švajcarskoj da uvede sankcije Rusiji osim ako ih ne odobri Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija, u kojem Moskva ima pravo veta.
Istovremeno, Bernu bi bilo zabranjeno da vojno sarađuje sa savezom poput NATO-a, osim u slučaju da sama Švajcarska bude napadnuta ili se suoči sa neposrednom prijetnjom.
Prema sadašnjem sistemu, stalna neutralnost Švajcarske priznata je međunarodnim pravom, ali Bern ima slobodu da odlučuje kako će primjenjivati širu politiku neutralnosti, kao i suvereno pravo da promijeni ili napusti takav status.
Protivnici inicijative ocijenili su da bi njeno usvajanje ograničilo mogućnost države da fleksibilno reaguje na međunarodne krize.
Pored toga, inicijativa o prehrambenoj bezbjednosti, kojom je predviđeno da Švajcarska u roku od deset godina poveća stepen samosnabdijevanja hranom na 70 odsto, odbačena je sa oko 73 odsto glasova protiv.
Inicijativa o prehrambenoj bezbjednosti bila je usmjerena na povećanje domaće proizvodnje hrane i bezbjednosti snabdijevanja, dok su protivnici upozoravali na posljedice predloženih obavezujućih ciljeva i rokova.
Obje inicijative nisu dobile ni potrebnu većinu kantona, odnosno nisu prošle takozvanu kantonalnu većinu potrebnu za promjenu Ustava.
Konačni rezultati očekuju se nakon završetka brojanja glasova u svim opštinama.