ADVERTISEMENT

Analizirajući obraćanje von der Leyen, urednik Euronewsa iz Brisela Sergio Cantone ocijenio je da je riječ o tradicionalnom godišnjem govoru u kojem Evropska komisija predstavlja glavne izazove i prioritete za narednu godinu, piše Euronews Srbija.

Prema njegovom tumačenju, u obraćanju je otvoren veliki broj tema, ali su neka pitanja koja direktno utiču na svakodnevni život građana bila manje zastupljena.

Cantone je ukazao i na političke trendove u državama članicama, posebno na rast podrške desničarskim i populističkim partijama, ocjenjujući da bi politička pitanja unutar same Evropske unije mogla da predstavljaju jedan od izazova za njeno jedinstvo.

Posebna pažnja posvećena je sigurnosti i ideji o formiranju Evropskog savjeta sigurnosti.

Evropski savjet sigurnosti ne bi zamijenio NATO

Prema analizi Cantonea, eventualno novo tijelo ne bi predstavljalo zamjenu za NATO, već bi moglo da služi za koordinaciju odgovora država članica na manje sigurnosne rizike i hibridne prijetnje.

Kao jedan od primjera naveo je incidente sa dronovima i potrebu za koordinacijom evropskih vojnih kapaciteta u slučaju narušavanja vazdušnog prostora država članica.

Takav mehanizam, prema njegovom tumačenju, mogao bi da omogući državama EU da efikasnije koriste sopstvene kapacitete u situacijama koje ne zahtijevaju širi vojni odgovor.

„Ukoliko bi došlo do nekog rata širih razmjera, evropske zemlje u ovom trenutku ne mogu sa time da se izbore. Ali ta ideja o Savjetu sigurnosti je za te neke male rizike, hibridni rat, na primjer“, rekao je Cantone.

On je ukazao na to da se u pojedinim državama članicama već nalaze vojnici drugih članica EU, često u okviru NATO struktura, pa bi dodatna koordinacija evropskih kapaciteta mogla da bude usmjerena na takve situacije.

Kanada kao novi partner Evropske unije

Jedna od ideja koje su privukle pažnju jeste i prijedlog za uspostavljanje posebnog odnosa sa Kanadom, uključujući mogućnost njenog pridruženog članstva u EU.

Cantone je ocijenio da se odnosi Brisela i Otave intenzivnije razvijaju više od decenije, posebno u periodu kada su Sjedinjene Američke Države počele da usmjeravaju veću pažnju ka drugim dijelovima svijeta.

Prema njegovoj analizi, jedan od razloga za produbljivanje odnosa jeste i ekonomski interes. Kanada raspolaže značajnim prirodnim resursima, uključujući minerale od značaja za razvoj savremenih tehnologija.

„Kanada je bogata prirodnim bogatstvima koji su inače važni za razvoj vještačke inteligencije, a to su minerali rijetke zemlje koji su potrebni Evropskoj uniji ako ne želi da bude zavisna od Kine“, rekao je Cantone.

On je dodao da bi produbljivanje odnosa EU i Kanade moglo da ima i širi geopolitički značaj, posebno u trenutku kada Brisel nastoji da diversifikuje lance snabdijevanja i smanji zavisnost od pojedinih velikih svjetskih sila.

Odnos prema SAD i Kini

Prema tumačenju Cantonea, intenziviranje odnosa sa Kanadom moglo bi da bude povezano i sa promjenama u transatlantskim odnosima.

On je ocijenio da EU i Kanada nastoje da izgrade snažniju međusobnu saradnju u trgovini i drugim oblastima, dok istovremeno šalju poruku Washingtonu o značaju tradicionalnog transatlantskog partnerstva.

U tom kontekstu, veća saradnja sa Kanadom mogla bi da bude dio šireg nastojanja EU da obezbijedi stratešku autonomiju u oblastima kao što su energija, sirovine, tehnologija i odbrana.

Obraćanje Von der Leyen tako je otvorilo pitanja koja sežu od unutrašnjeg jedinstva EU i političkih promjena u državama članicama do odnosa sa velikim silama i partnerima van Evrope.

Cantone je ocijenio da će, pored velikih geopolitičkih tema, za budućnost Evropske unije biti važno i pitanje kako će evropske institucije odgovoriti na ekonomske i socijalne probleme koji direktno utiču na građane.