ADVERTISEMENT

Švedska ministrica finansija najavila je da bi vlasti mogle pokrenuti formalnu analizu prednosti i nedostataka uvođenja evra, čime je ova tema ponovo dospjela u fokus javnosti i političkih rasprava. Riječ je o prvom ozbiljnijem signalu u posljednjih nekoliko godina da bi Stockholm mogao preispitati dosadašnji stav prema zajedničkoj evropskoj valuti.

Referendum i politička realnost

Švedska je još 2003. godine na referendumu odbacila uvođenje evra, a taj rezultat i dalje ima snažan politički i simbolički značaj. Iako je zemlja pravno obavezna da jednog dana uvede evro, za razliku od Danske nema trajno izuzeće, Švedska do sada nije pokazivala jasnu političku volju za taj korak.

Međutim, promijenjene ekonomske i geopolitičke okolnosti, kao i slabija domaća valuta u odnosu na evro, doveli su do toga da se ova tema ponovo razmatra, barem na nivou stručnih analiza.

Dug put do eventualnog uvođenja

Važno je naglasiti da razmatranje ne znači i skoru odluku. Eventualno uvođenje eura zahtijevalo bi niz formalnih koraka, uključujući politički konsenzus, moguće novo izjašnjavanje građana, kao i ispunjavanje tehničkih kriterija za pristup evrozoni.

Stručnjaci ističu da bi, čak i ako se Švedska odluči na ovaj put, proces trajao nekoliko godina.

Ko još ne koristi evro

Osim Švedske, evro u Evropskoj uniji trenutno ne koriste ni Danska, Mađarska, Poljska, Rumunija i Češka.

Bugarska je posljednja zemlja koja je ušla u eurozonu, dok ostale članice ili nemaju definisan rok ili, poput Danske, imaju trajno izuzeće od uvođenja evra.

Iako je još prerano govoriti o konkretnim rokovima, sama činjenica da Švedska ponovo otvara raspravu o euru pokazuje da se dinamika unutar Evropske unije mijenja, te da bi se eurozona u narednim godinama mogla dodatno širiti – ali bez brzih i naglih poteza.