Evropska unija je pokrenula vlastiti sigurni i šifrirani satelitski komunikacijski sistem, što predstavlja veliki korak ka jačanju evropskog suvereniteta u svemiru i odbrambenih kapaciteta, izjavio je u utorak evropski komesar za odbranu i svemir Andrius Kubilius, javlja Anadolu.
ADVERTISEMENT
Govoreći na 18. Evropskoj svemirskoj konferenciji u Briselu, Kubilius je najavio početak operacija sistema GOVSATCOM, koji objedinjuje nacionalne satelitske kapacitete radi osiguravanja sigurnih komunikacija za vlade i vojske država članica EU-a.
„Pokrenuli smo veoma važne GOVSATCOM operacije povezane s razvojem u visokorizičnim uslovima, što znači da sve države članice sada mogu imati pristup suverenoj satelitskoj komunikaciji – vojnoj i vladinoj – koja je sigurna, šifrirana, izgrađena u Evropi i kojom se upravlja u Evropi, pod evropskom kontrolom“, rekao je Kubilius.
On je pokretanje sistema opisao kao „prvi korak“ ka potpuno autonomnoj evropskoj arhitekturi svemirskih komunikacija, dodajući da će se pokrivenost i propusni kapacitet globalno proširiti do 2027. godine kroz dodatne kapacitete kupljene od komercijalnih partnera, uz unaprijeđene sigurnosne mjere.
Kubilius je također potvrdio da se paralelno razvija i sljedeća generacija sigurnog satelitskog sistema EU-a, IRIS2, za koji se očekuje da će započeti s početnim uslugama 2029. godine.
Višeorbitalna konstelacija IRIS2, koja će se sastojati od oko 290 satelita, osmišljena je kako bi osigurala šifriranu komunikacijsku okosnicu za institucije EU-a, države članice i javne agencije.
Projekt je dobio na hitnosti usljed rata u Ukrajini koji je u toku i rastućih političkih tenzija sa Sjedinjenim Američkim Državama, što je dodatno ubrzalo nastojanja Evrope da zaštiti osjetljivu svemirsku infrastrukturu.
Kubilius je također predložio formiranje „virtualne Evropske svemirske komande“, koja bi omogućila državama članicama da efikasnije dijele i mobiliziraju svemirske resurse u vrijeme krize ili rata.
Takva saradnja činila bi ključni stub planiranog Evropskog štita svemirske odbrane, koji će, kako je rekao, biti predstavljen kasnije ove godine u okviru Mape puta spremnosti za odbranu Evropske komisije.
Kubilius je dodatno istakao predstojeće pregovore o narednom Višegodišnjem finansijskom okviru EU-a, navodeći da je Komisija predložila peterostruko povećanje finansiranja i za svemir i za odbranu.
S druge strane, generalni direktor Evropske svemirske agencije (ESA) Josef Aschbacher upozorio je da Evropa zaostaje za globalnim konkurentima, navodeći sve veći jaz u javnim ulaganjima u svemirski sektor.
„U 2024. godini Sjedinjene Američke Države uložile su šest puta više u javno finansiranje svemira nego svi evropski akteri zajedno… Kina je potrošila 50 posto više u poređenju s Evropom, a kao rezultat toga, globalni udio Evrope smanjen je za 50 posto u relativnim iznosima između 2019. i 2024. godine. Ovo bi trebalo da upali alarmna zvona… Evropa mora sustići konkurenciju – i to brzo“, rekao je Aschbacher.