ADVERTISEMENT

U prvim poznatim američkim napadima na Iran od kraja jula poginule su dvije osobe, a dvije su povrijeđene, prema saopštenju iranskog Korpusa islamske revolucionarne garde (IRGC), koji je obećao „odgovor i kaznu“, javlja danas BBC.

Centralna komanda SAD (Centcom) saopštila je da je preduzela „ograničene, precizne akcije“ protiv „snaga koje postavljaju mine i predstavljaju neposrednu prijetnju u Ormuskom moreuzu“.

Iran je saopštio da je kao odgovor na to napao američke vojne baze u Jordanu. Jordanska vojska je saopštila da je rano u ponedjeljak ujutru presrela osam raketa.

Iranska državna televizija je odvojeno javila da je iranska vojska ciljala vazduhoplovnu bazu u UAE dronovima.

Međutim, Ministarstvo odbrane UAE saopštilo je da su izvještaji da je ciljana vazduhoplovna baza Al-Minhad „neosnovani“. UAE su potvrdili da su oborili dron.

Američki udar je prvi poznati napad na Iran otkako je predsjednik Donald Trump krajem jula obustavio obnovljenu vojnu kampanju.

Ostrvo Larak se nalazi odmah pored obale ključne luke Bandar Abas i nalazi se na Ormuskom moreuzu, vitalnom plovnom putu za globalni brodarski prolaz. Oko 20% svjetske nafte i tečnog prirodnog gasa putovalo je kroz njega prije početka rata.

Iran trenutno zahtijeva da tankerski saobraćaj prolazi pored ovog ostrva radi provjere i navodno primorava brodove da plate 2 miliona dolara (1,5 miliona funti) za prelazak.

Iranska novinska agencija Tasnim, koja je povezana sa IRGC-om, ranije je saopštila da je napad na Larak izveden dronovima.

Nekoliko sati kasnije, iranski mediji su objavili saopštenje IRGC-a u kojem se navodi da su napali američke baze Kralj Husein i Al-Azrak u Jordanu balističkim raketama kao odgovor na napad na ostrvo Larak.

Iransko ministarstvo spoljnih poslova saopštilo je u ponedjeljak da „oštro osuđuje američku vojnu agresiju na Larak“, rekavši da su napadi na baze u Jordanu bili „legitimna odbrana“.

U međuvremenu, iranski predsjednik Masoud Pezeshkian je u saopštenju koje je citirala državna televizija rekao: „Ne tražimo rat, ali ćemo pružiti odlučan odgovor agresorima“, navodi AFP.

Nekoliko sati nakon američkog napada, Trump je objavio očigledne video-snimke vještačke inteligencije na platformi Truth Social koji prikazuju eksploziju naftne infrastrukture.

Jedna je imala natpis „Ostrvo Harg razneto u paramparčad!!!“, misleći na veliki naftni terminal kod obale Irana koji je Trump prijetio da će zauzeti. Njegova objava nije davala detalje.

Trump je prošle nedjelje rekao da su sve mine koje je Iran postavio u Hormuškom moreuzu kao dio svojih napora da blokira rutu detonirane ili uklonjene. Rekao je da je Iran upozoren da će svaki brod ili čamac koji postavi nove mine biti uništen.

Zamjenik ministra spoljnih poslova Irana Kazem Gharibabadi opisao je Trumpovu tvrdnju kao „propagandnu“ obmanu.

Iran se suočava sa obnovljenim ekonomskim pritiskom nakon što je Vašington 24. avgusta najavio novu kampanju sankcija usmjerenu na dalju izolaciju Teherana i proširenje sekundarnih sankcija protiv njegovih saveznika .

Iranski zvaničnici i državni mediji su uglavnom odbacili kampanju kao nastavak prethodnih američkih ekonomskih mjera, za koje tvrde da su uslijedile nakon vojnog neuspjeha Vašingtona u nedavnom sukobu.

SAD takođe nastavljaju pomorsku blokadu Irana, što je uticalo na sposobnost Irana da izvozi naftu. U subotu je Centkom saopštio da je onesposobio tri broda, ukrcao se na dva i preusmjerio 82 kao dio blokade.

SAD i Izrael su pokrenuli široke napade na Iran 28. februara, a Iran je odgovorio napadom na Izrael, američke baze i savezničke države u Zalivu, i efikasno zatvorio Ormuski moreuz za pomorski saobraćaj. Rat u Iranu je sada prešao šestomjesečnu granicu.