ADVERTISEMENT

U isto vrijeme razvijaju se dva velika okeanska fenomena, veoma snažan super El Ninjo u Tihom okeanu i pozitivna faza Indijskog okeanskog dipola, poznata i kao "indijski El Ninjo".

Upravo zbog njihovog istovremenog djelovanja, stručnjaci ovu pojavu opisuju kao svojevrsno "čudovište iz dva okeana", kombinaciju koja može da promijeni kretanje vazdušnih masa, utiče na mlazne struje i preusmjeri putanje velikih vremenskih sistema širom sjeverne hemisfere.

Dva okeana pokreću snažan klimatski obrazac

El Ninjo predstavlja periodično zagrijevanje površinskih voda tropskog dijela Tihog okeana. Kada je posebno snažan, može da podigne globalnu prosječnu temperaturu i izazove velike promjene u rasporedu padavina i temperatura širom planete.

Istovremeno, u Indijskom okeanu razvija se pozitivna faza okeanskog dipola. Tokom ovog fenomena, zapadni dio okeana postaje topliji nego obično, dok se istočni dio hladi. Ta razlika u temperaturi pokreće snažne promjene u atmosferi i utiče na vremenske prilike u udaljenim regionima.

Kada se ova dva sistema spoje, njihov zajednički efekat može biti mnogo izraženiji nego kada djeluju pojedinačno.

Evropa bi mogla da ima blažu, ali kišovitiju zimu

Prema trenutnim sezonskim prognozama, kombinacija super El Ninja i pozitivnog Indijskog okeanskog dipola mogla bi da donese Evropi topliju zimu od prosjeka.

Očekuje se jači uticaj Atlantskog okeana, što bi moglo da znači više vlažnog vazduha i češće padavine u sjevernim i zapadnim dijelovima kontinenta. Istovremeno, dugotrajni prodori veoma hladnog vazduha ka jugu Evrope mogli bi biti rjeđi.

Snijeg se uglavnom očekuje u sjevernim krajevima i višim planinskim oblastima, mada meteorolozi upozoravaju da pojedini snažni cikloni ipak mogu donijeti kratkotrajne snježne epizode i u nižim predjelima.

Rekordno topli okeani dodatno pojačavaju zabrinutost

Pored razvoja novih klimatskih obrazaca, naučnike zabrinjavaju i rekordno visoke temperature okeana. Svjetska mora već mjesecima bilježe neuobičajeno visoke vrijednosti, a veliki dio okeana pogođen je morskim toplotnim talasima.

Stručnjaci naglašavaju da prirodni fenomeni poput El Ninja danas djeluju u uslovima već zagrijane planete. Zbog klimatskih promjena izazvanih emisijama gasova sa efektom staklene bašte, okeani zadržavaju više toplote, pa posljedice ovakvih pojava mogu biti izraženije nego ranije.

Mogući novi temperaturni rekordi

Iako 2026. godina za sada nije najtoplija godina ikada zabilježena, već se nalazi među najtoplijim godinama u istoriji mjerenja. Naučnici upozoravaju da bi snažan El Ninjo mogao dodatno da podigne globalnu temperaturu i poveća mogućnost obaranja novih rekorda do kraja godine ili tokom 2027.

Prema procjenama meteoroloških centara, postoji velika vjerovatnoća da će ovaj El Ninjo biti među najjačima od početka modernih mjerenja.

Klimatski ekstremi ugrožavaju poljoprivredu i snabdijevanje hranom

Posljedice ovakvih klimatskih promjena ne ogledaju se samo u temperaturama, već i u uticaju na proizvodnju hrane. Svjetski program za hranu (WFP) upozorava da snažan El Ninjo može povećati rizik od suša, poplava i poremećaja u poljoprivredi u najosjetljivijim regionima.

Najveći problemi očekuju se u dijelovima Centralne Amerike, južne Afrike i Azije, gdje promjene padavina mogu ugroziti prinose i dodatno otežati snabdijevanje hranom.

Svijet se priprema za moguću snažnu klimatsku godinu

Iako se ne može sa potpunom sigurnošću predvidjeti svaki detalj budućih vremenskih prilika, stručnjaci smatraju da kombinacija super El Ninja i pozitivnog Indijskog okeanskog dipola predstavlja jedan od najvažnijih klimatskih faktora koji će obilježiti naredne mjesece.

"Čudovište iz dva okeana" možda neće doneti iste posljedice u svim dijelovima svijeta, ali bi moglo da bude snažan pokretač promjena, od temperature i padavina, do rizika od suša, poplava i novih klimatskih ekstrema.