Politički kontekst i vladavina prava: Izazovi za institucije

Izvještaj (dostupan OVDJE) obuhvata period od 1. septembra 2025. do 1. septembra 2026. godine, a obilježile su ga, kako se navodi, institucionalne promjene i posljedice pravosnažne presude i uklanjanja Milorada Dodika sa funkcije predsjednika Republike Srpske, što je dovelo do prijevremenih predsjedničkih izbora u tom entitetu. Takođe, u maju 2026. godine visoki predstavnik Christian Schmidt objavio je ostavku, nakon čega je njegov zamjenik Louis Crishock junu imenovan za vršioca dužnosti visokog predstavnika.

U oblasti demokratije i izbornog sistema, Bosna i Hercegovina je 4. oktobra 2026. godine održala opšte izbore. Prema nalazima Posmatračke misije ODIHR-a, izbori su protekli uz istinitu konkurenciju i uredan dan glasanja, a po prvi put su širom zemlje korištene izborne informacione i komunikacione tehnologije radi unapređenja integriteta. Ipak, ustavne i izborne reforme, uključujući implementaciju presude u slučaju Sejdić-Finci* i dalje nisu sprovedene, čime se ne garantuje politička jednakost svih građana.

U oblasti pravosuđa i borbe protiv korupcije nije zabilježen napredak. Zakoni o Visokom sudskom i tužilačkom savjetu (VSTS) i o sudovima BiH još uvijek nisu usklađeni sa evropskim standardima. Transparentnost i kredibilitet provjere imovinskih kartona nosilaca pravosudnih funkcija narušeni su izmjenama propisa unutar VSTS-a kojima su zamijenjeni aranžmani spoljnog nadzora stručnjaka, što je dovelo do obustave rada spoljne operacije praćenja u junu 2026. godine. Borba protiv korupcije i dalje trpi zbog političkih pritisaka, nedostatka proaktivnih istraga u slučajevima na visokom nivou i nedovoljne operativne efikasnosti specijalizovanih odjeljenja.

Ekonomski kriterijumi i unutrašnje tržište

Kada je riječ o funkcionisanju tržišne ekonomije, Bosna i Hercegovina je u ranoj fazi pripremljenosti i nije zabilježila napredak. Rastom domaće tražnje privredni rast je pokazao određenu otpornost, ali je usporio sa 2,6% u 2024. godini na 2,1% u 2025. i dodatno na 1,7% u prvom kvartalu 2026. godine. Inflacija je porasla usljed rasta cijena energenata i plata, dok je nedostatak radne snage, podstaknut kontinuiranim odlivom radnika, izvršio pritisak na rast plata koji je premašio rast produktivnosti, čime se ugrožava spoljna cjenovna konkurentnost.

Zbog kašnjenja u usklađivanju sa međunarodnim standardima protiv pranja novca, Finansijska radna grupa (FATF) stavila je Bosnu i Hercegovinu na „sivu listu“ jurisdikcija pod pojačanim nadzorom. Takođe, zemlja i dalje ima visoko fragmentisano unutrašnje tržište, birokratske barijere i slabu vladavinu prava, što negativno utiče na poslovno okruženje i privlačenje stranih investicija.

U poglavljima koja se odnose na sposobnost preuzimanja obaveza iz članstva, poput javnih nabavki, statistike, poljoprivrede, životne sredine i energetike, napredak je uglavnom izostao ili je bio ograničen. Posebno se ističe potreba za hitnim usvajanjem Nacionalnog energetskog i klimatskog plana (NECP), usklađivanjem energetskog sektora sa trećim energetskim paketom EU i donošenjem državnog zakona o gasu i električnoj energiji.

Regionalna saradnja i spoljna politika

Bosna i Hercegovina je održala konstruktivnu ulogu u regionalnoj saradnji i inicijativama poput CEFTA-e, Energetske zajednice i Berlinskog procesa, te je aktivno učestvovala u sprovođenju Plana rasta za Zapadni Balkan, usvojivšiReformsku agendu u septembru 2025. godine. Međutim, za povlačenje sredstava iz instrumenta potrebno je hitno potpisati sporazume, uspostaviti strukturu za praćenje i imenovati koordinatora.

U oblasti zajedničke spoljne i bezbjednosne politike, BiH je zadržala potpunu usklađenost sa odlukama i izjavama EU (stopostotna usklađenost). Ipak, sprovođenje restriktivnih mjera naišlo je na značajne prepreke i blokade u ministarstvima pod kontrolom stranke SNSD, čiji zvaničnici održavaju česte kontakte sa Ruskom Federacijom, dok vlasti u Republici Srpskoj nastavljaju sa politikom bliskom Moskvi.