ADVERTISEMENT

Jesu li istorijski događaji iz Drugog svjetskog rata u sjenci onih iz 90-ih godina? Nekada je 27. juli bio jedan od najvećih praznika.

Dan ustanka naroda BiH protiv fašizma obilježavao se masovno, uz najviše počasti. Osamdeset pet godina kasnije, godišnjica ustanka protiv fašizma obilježava se skromnije. Dok zvanični kalendari praznika u entitetima ignorišu ovaj datum, SUBNOR Banja Luka i dalje drži duh antifašizma živim, na mjestu sa kojeg je krenuo ustanak u BiH 27. jula 1941. godine.

“Moramo se boriti mi protiv fašizma, na ono što sad u ovom povampirenom vremenu, kada je sve uzavrelo, mi stvarno moramo stvarati neki mir među ljudima, povjerenje”, kaže Ljubica Tadić, predsjednica SUBNOR-a iz Banjaluke.

Antifašističko naslijeđe u BiH pati i od unutrašnjih podjela. U BiH djeluju dva udruženja, SUBNOR u Republici Srpskoj i SABNOR u Federaciji BiH. Iste istorijske događaje i bitke obilježavaju odvojeno, prateći poslijeratnu stvarnost zemlje.

“Tu svako sebe, kao što su ove političke stranke, ja tu vidim i tu borbu između SUBNOR-a. Svako hoće da bude, mislim, nije niko glavni. Svi smo mi antifašisti”, dodaje Tadić.

Istorijske lekcije iz Drugog svjetskog rata već godinama se nalaze u dubokoj sjenci datuma i tema iz 90-ih godina, koji direktno oblikuju današnji javni prostor, kažu istoričari.

“Možemo se odrediti, odnos prema antifašizmu u Republici Srpskoj i u Federaciji je u jednoj značajnoj mjeri rezultat odnosa prema posljednjem ratu.

On negdje determiniše taj odnos, determinišu ga trenutne politike, nacionalne politike, a determinišu ga i društvene potrebe za pamćenjem. Mi na osnovu toga kako pamtimo Drugi svjetski rat možemo negdje procjenjivati kakve su trenutne opšte politike koje se vode u BiH”, rekao je istoričar Dragoslav Ilić.

A Dan ustanka naroda u BiH obilježava se u znak sjećanja na oružane akcije koje su 27. jula 1941. godine izveli tada gerilski partizanski odredi uz pomoć naroda. Suočeni sa ustaškim terorom i odmazdama, napali su i zauzeli Drvar i Bosansko Grahovo.