Gradnja Hidroelektrane "Buk Bijela" ne bi imala velikog uticaja na životnu sredinu, područje koje bi bilo potopljeno je pod šumom, a pretvaranje rijeke u jezero smanjilo bi broj pastrmke, rečeno je u Foči na javnoj raspravi o nacrtu studije uticaja gradnje ove HE na životnu sredinu.
ADVERTISEMENT
Na javnoj raspravi okupio se veliki broj građana, ekoloških aktivista, predstavnika lokalne uprave i javnih preduzeća i ustanova, te je ovom prilikom ukazano da je ovo ponovljeni postupak, jer je prethodna ekološka dozvola za prvu od planirane tri elektrane Hidroenergetskog sistema "Gornja Drina" istekla u decembru 2024. godine.
Gradnjom HE "Buk Bijela", na početnom toku Drine formiralo bi se akumulaciono jezero dužine 11,5 kilometara, a priobalno područje koje bi bilo potopljeno uglavnom je pod šumama. Od građevinskih objekata, pod vodom bi se našla tri rafting kampa, koja bi morala da budu izmještena.
Studija kaže da klimatski uticaji nisu veliki. Pretvaranje rijeke u jezero najviše bi uticalo na život riba, pa bi se smanjio broj pastrmskih vrsta, a porastao broj šaranskih. U tu svrhu predviđena je izgradnja mrestilišta za pastrmku i mladicu na ušću Bjelave u Drinu.
Član stručnog tima, koji je radio nacrt studije, profesor PMF-a iz Podgorice Danilo Mrdak kaže da, imajući u vidu veličinu i namjenu objekta, uticaj nije toliko veliki koliko su očekivali u startu.
"Najviše će biti pogođene ribe i vodeni beskičmenjaci, ali postoje objekti koji treba da se izgrade radi umanjenja tih negativnih uticaja. Naravno, ne postoji nijedna mjera koja može u potpunosti da poništi negativni uticaj, ali može da umanji", rekao je Mrdak.
Na pitanje ekologa o kumulativnom uticaju tri elektrane u sistemu "Gornja Drina", Mrdak je odgovorio da se sistem neće napraviti u isto vrijeme, već u najboljem slučaju u periodu od 25 do 30 godina.
Dragana Drakul iz fočanskog ekološkog udruženja "Bjelava" rekla je da u ovom dokumentu nije posvećeno dovoljno pažnje uticaju sve tri planirane hidroelektrane u sistemu "Gornja Drina" na zdravlje stanovništva, imajući u vidu da je u Foči vlažnost vazduha velika i da su česta oboljenja disajnih puteva upravo zbog vlage.
Republika Srpska i Srbija počele su pripremne radove na gradnji HE "Buk Bijela" 2021. godine. Kamen temeljac za izgradnju položen je 17. maja 2021. godine, zajedno je finansiraju elektroprivrede Srpske i Srbije, a projekat je vrijedan 250 miliona evra.
Član Upravnog odbora HES "Gornja Drina" Goran Ninković rekao je da će "Buk Bijela" imati snagu 118 megavata, a da će se nizvodno graditi još dvije elektrane "Foča" i "Paunci".
Direktor za investicije "Elektroprivrede Srbije" Dušan Rakić ukazao je da raste potrošnja struje i da je Srbija posvećena izgradnji novih energetskih kapaciteta, te da je projekat "Buk Bijela" potpuno spreman.
"Mislim da u regionu ne postoji ovakav projekat. Niko ne može sam da realizuje velike projekte. Ovakvi projekti najbolje povezuju regione. Zadovoljstvo je raditi sa kolegama iz Republike Srpske i očekujemo dobre informacije vrlo brzo", rekao je Rakić.
Jelena Ivanić iz Centra za životnu sredinu navela je da je, osim tri elektrane na Drini, planirana i elektrana Komarnica u Crnoj Gori, te više malih elektrana na pritokama Drine na području opštine Foča, od kojih se već tri grade na rijeci Bistrici.
Ona je pozvala izrađivače sudije da uzmu u obzir sve aspekte jer će, ukoliko dođe do izgradnje tih objekata, Drina biti jezero, a ne rijeka.
Pomoćnik ministra za energetiku Republike Srpske Milan Baštinac istakao je da je ovo korak dalje ka dobijanju konačne ekološke dozvole za HE "Buk Bijela".
"Nakon toga, projekat može da ide dalje u smislu građevinskih radova. `Buk Bijela` će postati projekat koji je na vidiku da se veoma brzo realizuje", rekao je Baštinac.
On je naglasio da Republika Srpska ima sve ingerencije za realizaciju ovog projekta i veoma je blizu toga, a problemi koji su produkovani su plod političkih pokušaja da se spriječi ovako značajan projekat za Foču, Republiku Srpsku i BiH.
Načelnik opštine Foča Milan Vukadinović rekao je da je HE "Buk Bijela" strateški projekat za ovu opštinu, te da je studija pokazala da je minimalan negativni uticaj na životnu sredinu.
Ukazao je da bi bilo zaposleno oko 1.000 radnika na projektu gradnje, te da bi se više od milion i po KM svake godine slivalo u budžet opštine.
Ukazao je i na ostale pozitivne efekte za Foču kao što je stotinjak novih radnih mjesta na elektrani, izgradnja obaloutvrda Drine i Ćehotine, dvosmjerno napajanje strujom