U posljednjih nekoliko dana, vazdušni prostor Moldavije više puta je narušen dronovima i drugim neidentifikovanim letjelicama, dok je jedan objekat eksplodirao na njenoj teritoriji. Istovremeno, dron koji je preko Moldavije ušao u Rumuniju oboren je od strane NATO avijacije što je otvorilo pitanje koliko se rat u Ukrajini približava granicama Moldavije i NATO-a.
ADVERTISEMENT
Jučerašnji incident iznad Moldavije dio je šireg niza slučajeva koji su posljednjih dana zabilježeni širom regiona i Evrope. Samo dan ranije, dron koji je iz Moldavije ušao u vazdušni prostor Rumunije oboren je od strane španskog F-18 u okviru NATO misije, što je četvrti takav slučaj u toj zemlji ove godine. Istovremeno, incidenti sa dronovima bilježe se i u drugim dijelovima Evrope, uključujući aerodrom Lajpcig u Njemačkoj, gdje je početkom avgusta pronađen dron opremljen eksplozivom.
Prema navodima moldavskih vlasti, objekat je 17. avgusta u popodnevnim časovima ušao u vazdušni prostor zemlje, a ubrzo potom eksplodirao u blizini naselja Talmaza, nedaleko od granice sa Ukrajinom.
Kišinjev za sada nije saopštio konačne podatke o porijeklu i tipu letjelice, ali je incident izazvao dodatnu zabrinutost zbog neposredne blizine ukrajinske granice i činjenice da se dogodio u periodu intenzivnih ruskih vazdušnih napada na Ukrajinu.
Moldavsko Ministarstvo spoljnih poslova ocijenilo je incident kao ozbiljno kršenje suvereniteta zemlje i direktan rizik po bezbjednost građana, poručivši da su takvi incidenti neprihvatljivi.
"Agresorski rat Ruske Federacije protiv Ukrajine i dalje ima direktne posljedice po bezbjednost Republike Moldavije", navodi se u saopštenju MSP Moldavije.
Nekoliko dana ranije, 9. avgusta, na jugoistoku Moldavije, u blizini granice sa Ukrajinom, nakon eksplozije pronađeni su ostaci borbenog drona, saopštila je policija.
Predsjednica Moldavije Maja Sandu izjavila je povodom događaja da je "rizik po ljudske živote u našem regionu stvaran i sve veći" i poručila da to "mora da prestane".
"Oštro osuđujem najnovije narušavanje našeg vazdušnog prostora", napisala je Sandu u objavi na društvenoj mreži "Iks", dodajući da je incident "direktna posljedica ruskog rata" i da "ugrožava sve nas".
Nebo iznad Rumunije brane NATO letjelice
Da nije izolovan slučaj potvrđuje i incident od prethodnog dana, u noći između 15. i 16. avgusta, kada je bespilotna letjelica prešla preko teritorije Moldavije i ušla u vazdušni prostor Rumunije.
"U noći između 15. i 16. avgusta, u 4.44, sistemi za nadzor vazdušnog prostora rumunskog ministarstva odbrane detektovali su ulazak vazdušne mete u nacionalni vazdušni prostor iz Republike Moldavije, približno 24 kilometra sjeverno od Galacija", navodi se u saopštenju rumunskog ministarstva odbrane.
Rumunsko Ministarstvo odbrane saopštilo je da je dron praćen dok se kretao iz pravca ukrajinske granice, nakon čega je oboren.
U operaciji su učestvovala dva španska borbena aviona F-18, angažovana u okviru NATO misije u Rumuniji. Letjelica je predstavljala potencijalnu opasnost po bezbjednost vazdušnog prostora članice Alijanse, zbog čega je donijeta odluka o njenom obaranju.
Moldavija nije članica NATO-a ni Evropske unije, dok se na istoku zemlje nalazi Pridnjestrovlje, region koji od početka 1990-ih funkcioniše van kontrole centralnih vlasti u Kišinjevu, uz prisustvo ruskih snaga.