Američki predsjednik Donald Trump rekao je da je sa generalnim sekretarom NATO-a Markom Rutteom na Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu dogovoren okvirni sporazum o budućnosti Grenlanda, ali nije iznosio detalje osim da traži prava na retke minerale na tom ostrvu.
ADVERTISEMENT
Iako još uvijek nema preciznih detalja o okviru budućeg sporazuma za Grenland koji je pomenuo Donald Trump, Danci su uglavnom skeptični jer, kako oni kažu, Trumpova politika se ne ravna prema namjerama i strategiji nego prema njegovom raspoloženju koje varira iz dana u dan.
Razočarani su jer, kako kažu, Danska je decenijama jedan od najlojalnijih američkih saveznika. Neki od sagovornika koji su govorili za Euronews Srbija, van kamere aludirali su na više od 200 godina diplomatskih odnosa između Kopenhagena i Vašingtona i takođe su naglašavali i ulogu Danske tokom američke invazije na Afganistan 2001. godine, odnosno na Irak 2003. godine.
Da podsjetimo, Danska je bila dio koalicionih snaga koje su se borile protiv talibana, odnosno protiv režima Sadama Huseina i danska vojska je takođe trpjela gubitke u tim operacijama. U skladu s tim, razočaranje je najčešće osjećanje koje je moglo da se čuje od danskih sagovornika, a neki od njih su pesimistični.
Jedan od kolumnista uglednog lista Politiken je napisao da smatra da je Rute praktično žrtvovao Grenland, da će zauzvrat Zapadna Evropa dobiti američku zaštitu od Rusije.
Strani novinari u Danskoj ovih dana imaju veliki problem u pronalaženju sagovornika bilo da je riječ o stručnjacima za bezbjednosna pitanja, za spoljnu politiku, zvaničnicima danske vlade.
Njih su doslovno pretrpali medijskim zahtjevima za intervjue u šta se uvjerila i ekipa Euronews Srbija, koja konstantno pokušava da dobije i Ministarstvo spoljnih poslova i Ministarstvo odbrane i Kraljevski kolegijum za odbranu.
Međutim, više puta naša ekipa je dobila negativan odgovor, a neki od eksperata za bezbjednost i spoljnu politiku su čak podesili automatske poruke na mejlu na kojima piše: "Ne dajem intervjue ove nedjelje".
Takva je atmosfera i reakcije Danaca, pogotovo akademske zajednice, eksperata i državnih zvaničnika.
S druge strane, na ulicama se ne osjeća tenzija, međutim kada porazgovarate sa njima oni će vam naglasiti da se najveći strah osjeća u manjim mjestima u Danskoj.
U Kopenhagenu to nije slučaj, u manjim gradovima to je praktično glavna i jedina tema, ali naravno to je potpuno neuporedivo sa reakcijama stanovnika Grenlanda, koji su neuporedivo više zabrinut.
Oni takođe izražavaju i oprez, jer kako kažu, Amerika je njihov glavni trgovinski partner i ne mogu baš da reaguju ishitreno i da ljute njihovog saveznika, a ističu i da treba biti oprezan.
Neki od sagovornika za Euronews Srbija su u šali rekli, da su navikli da je u Danskoj mirno, za razliku od Balkanaca koji su navikli na nevolje, tako da ih gotovo svaka manja tenzija potresa.
Nakon posjete Kopenhagenu, ekipa Euronews Srbija posjetiće i Grenland.