U jeku učestalih prijetnji o postavljenim eksplozivnim napravama koje od početka 2026. godine uznemiravaju javnost, Federalna uprava policije (FUP) pojasnila je za Euronews proces identifikacije počinitelja i izazove s kojima se susreću u digitalnom prostoru.
ADVERTISEMENT
Istrage ovih krivičnih djela zahtijevaju koordinaciju više policijskih tijela. Federalna uprava policije primarno djeluje kao ključna tehnička podrška, pružajući asistenciju drugim agencijama.
"U istragama brojnih dojava učestvovalo je više policijskih agencija, pri čemu je Federalna uprava policije u većini slučajeva pružala asistenciju u pogledu identifikacije počinitelja. Poseban doprinos ogleda se u dijelu koji se odnosi na kompleksno pribavljanje podataka od stranih kompanija koje pružaju usluge e-mail servisa", poručuju iz FUP-a za Euronews.
Glavne prepreke u brzim istragama nisu tehničke prirode unutar BiH, već proističu iz činjenice da se digitalni dokazi često nalaze na serverima van domašaja domaćeg pravosuđa.
"Najveći izazovi se ogledaju u tome što korišteni e-mail servisi pripadaju kompanijama sa sjedištima van BiH. Zbog te činjenice postoji stroga procedura koja se mora ispoštovati prilikom pribavljanja podataka. U zavisnosti od specifičnosti slučaja i toga kuda tragovi vode, policija se obraća direktno servisima ili koristi službene međunarodne kanale poput Interpola i Europola", dodaju.
Uprkos objektivnim poteškoćama, operativni rad na terenu i saradnja s tužilaštvima rezultirali su procesuiranjem odgovornih lica u najvećem broju slučajeva.
"Kada pogledamo statistiku u protekloj godini vezano za lažne dojave u školama u FBiH, većina korisnika je identifikovana i protiv njih su podneseni izvještaji nadležnim tužilaštvima. Ipak, postoje pojedinačni slučajevi koji su ostali neriješeni, isključivo zbog dostavljanja nepotpunih podataka od strane e-mail servisa iz inostranstva", kažu iz FUP-a.
Federacija BiH se od januara, a posebno tokom aprila ove godine, suočava s novim, intenzivnim valom prijetnji.
Samo u proteklih nekoliko sedmica zabilježen je alarmantan porast.
Tekući mjesec je bio "kritičan" za nekoliko kantona
Kanton Sarajevo (KS): Samo u proteklih desetak dana (sredina aprila) dojave su stigle na najmanje 10 lokacija, uključujući srednje škole (posebno u općini Novi Grad) i dva najveća trgovačka centra u centru grada.
Tuzlanski kanton (TK): Juče (21. aprila) policija je zaprimila e-mail o bombama u svim školama na području cijelog kantona, što je dovelo do evakuacije hiljada učenika.
Hercegovačko-neretvanski kanton (HNK): Takođe u aprilu, zabilježene su dojave u školama u Mostaru, Novoj Biloj (SBK) i drugim mjestima, koje su sve potvrđene kao lažne nakon KDZ pregleda.
Na osnovu medijskih izvještaja i saopštenja MUP-ova, može se procijeniti da je od 1. januara do danas na području FBiH bilo više od 80 pojedinačnih dojava (uključujući masovne e-mailove poslane na adrese desetina škola istovremeno).
Svi pregledi do sada su bili negativni — dakle, 100 odsto dojava bile su lažne.
Policija trenutno radi na lociranju IP adresa, a s obzirom na to da su neki počinioci iz 2024. i 2025. već procesuirani, očekuju se nova hapšenja i tokom ove kampanje lažnih dojava.