Smjernice su predstavljene na Evropskom forumu civilne zaštite, a obuhvataju pripremu osnovnih zaliha za vanredne situacije, obrazovanje djece o postupanju u kriznim okolnostima, uključivanje osoba sa invaliditetom u planiranje zaštite i unapređenje informisanja građana o rizicima i prijetnjama.

Komesarka EU za ravnopravnost, pripravnost i upravljanje krizama Hadža Lahbib najavila je i inicijativu za uspostavljanje godišnjeg Dana pripravnosti EU, koji bi se obilježavao 23. oktobra, počev od 2027. godine.

Lahbib je istakla da prvi sati nakon izbijanja katastrofe mogu biti presudni, zbog čega je važno da svaki građanin zna kako da postupi, zaštiti svoju porodicu i pomogne drugima.

„Pripravnost počinje u našim domovima, školama i zajednicama. Zato građanima pružamo praktične alate za pripremu za krize, istovremeno jačajući sisteme na koje se oslanjaju kada nastupe vanredne situacije“, poručila je Lahbib.

Jedna od ključnih preporuka odnosi se na obezbjeđivanje dovoljnih zaliha hrane, vode, lijekova i drugih osnovnih potrepština, kao i pripremu torbe za hitne slučajeve koja bi građanima omogućila da zadovolje najvažnije potrebe tokom prva tri dana krize.

Evropska komisija preporučuje i uključivanje sadržaja o pripravnosti u obrazovne programe predškolskih ustanova i osnovnih škola, kako bi djeca od najranijeg uzrasta učila o rizicima i načinima zaštite. Posebna pažnja posvećena je osobama sa invaliditetom, čije potrebe treba uzeti u obzir prilikom planiranja mjera zaštite i odgovora na vanredne situacije.

Smjernice predviđaju i unapređenje komunikacije nadležnih institucija sa stanovništvom, kako bi građani prije, tokom i nakon vanrednih događaja dobijali pravovremene i pouzdane informacije.

Planirani Dan pripravnosti EU trebalo bi da doprinese podizanju svijesti o značaju pripreme za krize, ali i da istakne rad nacionalnih, regionalnih i lokalnih vlasti, službi civilne zaštite i lokalnih zajednica.

Datum 23. oktobar odabran je jer je na taj dan 2001. godine uspostavljen Mehanizam EU za civilnu zaštitu, koji omogućava koordinaciju pomoći i zajedničko reagovanje na katastrofe unutar i izvan Evropske unije.

Evropska komisija je, osim smjernica za građane, usvojila i preporuku o kontinuitetu operativnog rada i testiranju otpornosti nacionalnih kontaktnih tačaka za civilnu zaštitu. Cilj je da ove institucije mogu neprekidno funkcionisati, čak i tokom ozbiljnih poremećaja, kako bi sistem evropske civilne zaštite mogao pravovremeno i efikasno da reaguje.

Nove mjere dio su Strategije EU za Uniju pripravnosti, usvojene u martu 2025. godine, koja predviđa jačanje kapaciteta Evrope za predviđanje, sprečavanje i reagovanje na krize i prijetnje.

Strategija se zasniva na pristupu prema kojem je pripravnost zajednička odgovornost institucija, privrede, civilnog društva i građana.