Riječ je o bombi GBU-43/B MOAB, čija bi upotreba protiv iranske energetske infrastrukture i nuklearnih postrojenja predstavljala ozbiljnu eskalaciju sukoba.

Prema informacijama CNN-a, koji se poziva na više američkih zvaničnika upoznatih s vojnim planiranjem, napadi bi mogli biti izvedeni ukoliko predsjednik Donald Trump naredi nastavak borbenih operacija, prije ili poslije američkih izbora za Kongres.

Međutim, među američkim zvaničnicima postoje ozbiljne sumnje da bi upotreba ovog oružja mogla ostvariti ciljeve Vašingtona.

Koliko je razorna "majka svih bombi"?

GBU-43/B MOAB teška je približno 9,8 tona i predstavlja najmoćniju konvencionalnu bombu tog tipa u američkom arsenalu.

Za razliku od bombi namijenjenih probijanju duboko ukopanih bunkera, MOAB eksplodira iznad površine tla i stvara izuzetno snažan udarni talas.

Prema procjenama koje navodi CNN, eksplozija može razoriti područje veličine približno devet gradskih blokova.

Ipak, upravo način djelovanja predstavlja njeno ograničenje.

Američki zvaničnici smatraju da bomba vjerovatno ne bi mogla prodrijeti dovoljno duboko da uništi pojedina iranska nuklearna postrojenja, posebno ona zaštićena debelim slojevima granita.

Jedna od mogućih meta je objekat poznat kao Pickaxe Mountain, za koji SAD i Izrael vjeruju da se u njemu nalaze dijelovi iranskog nuklearnog programa.

Zašto američki zvaničnici sumnjaju u njenu efikasnost?

Izvori upoznati s vojnim planiranjem ističu da MOAB može izazvati ogromna razaranja na površini, ali da nije konstruisana za uništavanje duboko ukopanih objekata.

Jedan od izvora CNN-a opisao ju je kao oružje koje ima snažan psihološki efekat, ali ograničenu sposobnost probijanja podzemnih utvrđenja.

Njena upotreba protiv energetske infrastrukture u blizini naseljenih područja otvorila bi i ozbiljna pitanja o mogućim civilnim žrtvama.

Ipak, američki predsjednik mogao bi se odlučiti za takav napad kako bi dodatno pojačao pritisak na Teheran.

Kada je bomba prvi put upotrebljena?

MOAB je razvijena tokom rata u Iraku, a prvobitno je zamišljena i kao sredstvo psihološkog pritiska na protivničke snage.

Prvi put je upotrijebljena 2017. godine, tokom prvog predsjedničkog mandata Donalda Trumpa, protiv položaja terorističke organizacije Islamska država u Avganistanu.

Tada je bomba bačena na mrežu utvrđenih podzemnih tunela.

Prema tadašnjim podacima avganistanskih vlasti, ubijeno je 36 pripadnika Islamske države, a uništeni su tuneli, oružje i municija.

Pentagon je, odgovarajući na pitanja CNN-a o novim planovima, saopštio da američka vojska razrađuje širok spektar mogućih operativnih scenarija kako bi bila spremna za odluke predsjednika i vojnog rukovodstva.

Za sada nema potvrde da je Trump donio odluku o upotrebi ovog oružja protiv Irana.