ADVERTISEMENT

„Čvrsto smo posvećeni međunarodnoj krivičnoj pravdi i borbi protiv nekažnjivosti. Napadi ili pretnje protiv zvaničnika koje je izabrao sud, osoblja ili onih koji sarađuju sa sudom jednostavno nisu prihvatljivi“, rekao je portparol EU Anouar El Anouni.

Ti komentari dolaze nakon što je američki državni sekretar Marco Rubio pokrenuo sveobuhvatnu kampanju za potkopavanje MKS-a koja bi mogla da uključi dalje sankcije i druge mjere.

U videu objavljenom na X i dugom autorskom tekstu u Wall Street Journalu, Rubio se zakleo da će „demontirati“ sud, tvrdeći da predstavlja „nepodnošljivu prijetnju suverenitetu SAD“.

“MKS i njegovi prijatelji vode rat protiv naše zemlje, ne mecima ili projektilima, već statutima, sporazumima i snagom takozvanog međunarodnog prava“, rekao je Rubio u videu.

Rubio je dodao da MKS „prijeti svakom aspektu našeg političkog i pravnog sistema“ i da je prešao iz „uskog zaštitnog mehanizma“ zaduženog za gonjenje „samo najtežih prestupa... kada sudovi jedne nacije nisu bili u stanju“.

State Department je u saopštenju naveo da će kampanja „sistematski onemogućiti MKS da radi, cilja američke vojnike ili zvaničnike ili na drugi način ugrožava američki suverenitet“, prenosi Euronews.

Navodi se da sud „tvrdi da ima ovlašćenje da goni, pa čak i zatvara američke vojnike i zvaničnike koji djeluju u ime američkog nacionalnog interesa“.

„Amerikanci nikada nisu potpisali ovo, a svi američki predsjednici od ratifikacije MKS-a tvrdili su da MKS nema nadležnost nad Amerikancima“, navodi se u saopštenju State Departmenta.

„Nijedna diplomatska opcija nije zabranjena“

To označava oštru eskalaciju tekućih napora SAD da izoluju instituciju sa sjedištem u Hagu, kojoj je Trumpova administracija već uvela sankcije.

SAD su ranije ciljale pojedinačne sudske zvaničnike koje smatraju prijetnjom po interese SAD, ali nova kampanja „cijele vlade“ izvršiće pritisak na druge nacije „da se povuku iz MKS-a i prekinu svaku finansijsku podršku sudu“, prema riječima zvaničnika State departmenta koji je govorio pod uslovom anonimnosti.

„Nijedna diplomatska opcija neće biti zabranjena u kampanji za uklanjanje prijetnje koju MKS predstavlja za Amerikance“, napisao je State Department u svom saopštenju.

Među mjerama koje američka vlada planira da preduzme jeste „pojačana kontrola nacija koje odbijaju da odbace lažni autoritet MKS-a dok se oslanjaju na pomoć SAD“, navodi se u saopštenju.

Takođe se pozivaju „nacije koje sarađuju sa američkim organima za sprovođenje zakona i američkom vojskom“ da „odbace navodni autoritet MKS-a da goni američke zvaničnike i vojnike“.

Ova objava je odmah izazvala osudu međunarodnih pravnih stručnjaka. Kenneth Roth, bivši izvršni direktor organizacije Human Rights Watch, napisao je na X-u da Trumpova administracija želi „da bude u mogućnosti da čini ratne zločine nekažnjeno čak i na teritoriji vlada koje su se pridružile Međunarodnom krivičnom sudu“.

„Rubio svoju težnju ka nekažnjivosti za američke ratne zločine u inostranstvu prikriva pod oznakom nacionalnog suvereniteta, što ignoriše suvereno pravo drugih zemalja da pozivaju MKS za zločine počinjene na njihovoj teritoriji“, rekao je Roth.

„On to predstavlja kao da MKS djeluje iznenada gdje god želi, kada u stvari djeluje samo protiv zločina počinjenih na teritoriji država koje su ga pozvale“, dodao je.

MKS ima nadležnost samo da istražuje zločine počinjene u državama koje su potpisnice Rimskog statuta, sporazuma iz 2002. godine kojim je osnovan sud. Sud nikada nije pokrenuo istrage o zločinima počinjenim na američkom tlu, a Sjedinjene Države nisu ratifikovale sporazum.