Kamioni koji posipaju so po putevima najčešće su prizor koji povezujemo sa zimom i borbom protiv snijega i leda. Međutim, u Holandiji se ova praksa sve češće koristi i usred ljeta, ali iz potpuno drugačijeg razloga – kako bi se asfalt zaštitio od ekstremnih vrućina.
ADVERTISEMENT
Tokom toplotnih talasa temperatura asfalta može biti znatno viša od temperature vazduha.
Na direktnom suncu površina puteva može dostići 50, 60 ili više stepeni Celzijusa, zbog čega asfalt omekšava i postaje osjetljiviji na deformacije.
Posebno su ugrožene raskrsnice, kružni tokovi i saobraćajnice na kojima vozila često koče, ubrzavaju i skreću. Na takvim mjestima omekšani asfalt pod pritiskom saobraćaja može početi stvarati kolotrage, a bitumen može izlaziti na površinu i učiniti cestu ljepljivom i klizavom.
Zašto se koristi so?
Rješenje zvuči neobično, ali ima jednostavno objašnjenje. So privlači vlagu iz vazduha i sa površine ceste, a taj proces pomaže u snižavanju temperature asfalta i smanjuje njegovu ljepljivost.
Upravo zbog toga su pojedine holandske opštine tokom ovogodišnjih toplotnih talasa počele posipati so po posebno ugroženim dionicama. U Mastrihtu je, na primjer, so korišćena na novom asfaltu kako bi se spriječilo njegovo pretjerano omekšavanje i deformisanje.
Ipak, ova praksa nije standardizovana u cijeloj zemlji. Holandska državna uprava za puteve, Rajksvaterstat, navodi da se na njihovim auto-putevima so ne koristi tokom ljeta, između ostalog zato što se na velikom dijelu mreže nalazi porozni asfalt koji je manje osjetljiv na visoke temperature.
Šta to znači za vozače?
Ekstremne temperature ne opterećuju samo motor, klima-uređaj i gume, već i samu cestu.
Na izrazito zagrijanom i omekšanom asfaltu preporučuje se mirnija vožnja i izbjegavanje naglog kočenja i ubrzavanja. Posebnu pažnju treba obratiti na dijelove ceste koji izgledaju izrazito tamno, sjajno ili deformisano, jer prianjanje može biti slabije nego što vozač očekuje.
Ono što danas izgleda kao neobičan prizor – kamion koji usred ljeta posipa so po putu– moglo bi postati sve češće u Evropi kako toplotni talasi budu duži i intenzivniji.
Asfalt se ne „topi“ kao led, ali pri ekstremnim temperaturama bitumen omekšava i cesta gubi dio svoje otpornosti. Zato evropske zemlje sve više moraju razmišljati o tome kako zaštititi puteve od vrućine, a ne samo od zime.