Opštine Kupres i Tomislavgrad, gradovi Livno i Sinj, Visoka škola za turizam i menadžment Konjic i Hercegbosanske šume potpisali su sporazume o saradnji na razvoju prekograničnog geoparka "Dinaridi – od izvora do Jadrana", s ciljem stvaranja uslova za buduću kandidaturu za status UNESCO-ovog globalnog geoparka.
ADVERTISEMENT
Inicijativa povezuje prirodnu, geološku, hidrološku i kulturnu baštinu Bosne i Hercegovine i Hrvatske, uz razvoj održivog turizma, obrazovanja, naučnih istraživanja i lokalne privrede.
Voda kao poveznica Dinarida
Projekat je pokrenut na osnovu iskustava i međunarodne saradnje Visoke škole za turizam i menadžment Konjic, koja učestvuje u projektu Interreg Danube GeoTour Plus, usmjerenom na razvoj geoturizma i povezivanje geoparkova. Važan doprinos inicijativi dale su i Hercegbosanske šume, čije poznavanje prirodnih i hidroloških karakteristika ovog područja može pomoći u oblikovanju budućeg geoparka.
Marijan Lozančić iz Hercegbosanskih šuma istakao je za Fenu da je ideja povezati prostor dinarskog krša u jedinstvenu prirodnu i hidrološku cjelinu.
"Ključna ideja razvila se iz činjenice da je prostor Kupresa svojevrsna početna tačka našeg hidrološkog putovanja prema Jadranu. Voda je tako postala poveznica koja može povezati različite prirodne fenomene, krajolike, gradove i opštine – od Stožera, Plazenice i Kupreškog polja, preko Šuice, Duvanjskog i Livanjskog polja, Cincara i Kruga, pa sve do Dinare, Kamešnice, Sinja i Cetine", rekao je Lozančić.
Dinaridi na putu ka UNESCO-ovom geoparku (Izvor: Maja Grabovac/Fena)
Granice budućeg geoparka određivaće se na osnovu prirodnih i hidroloških karakteristika područja, uz uvažavanje administrativnih i razvojnih mogućnosti lokalnih zajednica.
Turizam, gastronomija i lokalna privreda
Osim zaštite prirodnih vrijednosti, geopark bi trebalo da doprinese razvoju turističke ponude kroz geološke i poučne staze, planinarske i biciklističke rute, vođene obilaske i promociju lokalne gastronomije. Time bi se otvorile dodatne mogućnosti za lokalne proizvođače, ugostitelje, turističke radnike i mlade.
Jedan od potencijalnih tematskih brendova je GeoFood, projekat s kojim su studenti Visoke škole za turizam i menadžment Konjic 2023. godine osvojili prvo mjesto na međunarodnom takmičenju Svjetske turističke organizacije UNWTO Students League u Madridu. Koncept povezuje lokalnu gastronomiju, prirodnu baštinu i turističku ponudu Kupresa, Livna, Tomislavgrada i Sinja.
Dinaridi na putu ka UNESCO-ovom geoparku (Izvor: Maja Grabovac/Fena)
Prekogranična saradnja mogla bi omogućiti i zajedničke turističke proizvode, obrazovne programe, naučna istraživanja i nove međunarodne projekte Bosne i Hercegovine i Hrvatske.
Podršku inicijativi dala je i Vlada Hercegbosanskog kantona, putem Ministarstva poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva.
"Geopark se ne gradi samo na karti. On se gradi među ljudima koji taj prostor poznaju, vole i žele ga sačuvati i razvijati", poručio je Lozančić, najavljujući uključivanje planinarskih društava, spasilačkih službi, turističkih zajednica, stručnih institucija, udruženja i lokalnog stanovništva.
Slijedi formiranje inicijativnog odbora
Nakon potpisivanja sporazuma planirano je formiranje inicijativnog odbora koji će koordinisati aktivnosti na uspostavljanju geoparka.
U narednoj fazi predviđeni su popis geološke, hidrološke, prirodne i kulturne baštine, razmatranje granica budućeg geoparka i uključivanje dodatnih partnera.
Posebna pažnja biće posvećena modelu upravljanja i održivom razvoju lokalnih zajednica, kao i pripremi dokumentacije za eventualnu kandidaturu za status UNESCO-ovog globalnog geoparka.