Banjaluka bi u narednom periodu mogla dobiti savremeni oblik javnog prevoza koji je gradonačelnik Draško Stanivuković opisao kao “tramvaj kojem ne trebaju šine”, odnosno vozilo koje se kreće po tzv. “zamišljenim” ili iscrtanim linijama na kolovozu.
ADVERTISEMENT
Stanivuković je naveo da se Banjaluka u ovom projektu takmiči sa tri evropska grada za uvođenje najsavremenijih tramvaja iz Kine, koji bi saobraćali po najprometnijim gradskim relacijama.
Prema njegovim riječima, planirano je da ova vozila budu uvedena na linijama od centra grada prema Starčevici, Laušu i Paprikovcu. Takođe je istakao da bi se radilo o vozilima velikog kapaciteta, koja imaju sposobnost savladavanja nagiba do 20 stepeni.
U prvoj, testnoj fazi, građanima bi bili dostupni električni autobusi i testni tramvaj. Ukoliko se pokažu uspješnim, Grad bi krenuo u njihovu širu nabavku i implementaciju sistema, rekao je Stanivuković medijima u Banjaluci.
Planirana prateća infrastruktura obuhvata izgradnju posebnih garaža i punjača, postavljanje 44 nova stajališta, kao i razvoj aplikacije za praćenje vozila u realnom vremenu.
Sudeći prema opisu koji je iznio gradonačelnik, riječ je o konceptu koji u svijetu postoji pod nazivom ART (Autonomous Rail Rapid Transit), iako taj naziv nije eksplicitno pomenut u njegovoj izjavi.
ART je kineski sistem gradskog prevoza koji predstavlja hibrid između tramvaja i autobusa. Vozilo se kreće po običnom asfaltu, ali prati “virtuelne šine” koje su iscrtane na putu.
Ovaj sistem koristi senzore, kamere i LiDAR tehnologiju za navigaciju, što mu omogućava da se kreće po unaprijed definisanim rutama bez klasične željezničke infrastrukture.
Vozila su potpuno električna, sa baterijama koje se brzo pune i omogućavaju domet od oko 25 kilometara nakon kratkog punjenja. Kapacitet im je između 300 i 500 putnika, a mogu dostići brzinu do oko 70 km/h.
Ovaj koncept se u svijetu promoviše kao jeftinija alternativa tramvajima i metrou, jer ne zahtijeva postavljanje šina niti složenu željezničku infrastrukturu. Takođe omogućava bržu implementaciju linija, jer se rute mogu formirati obilježavanjem postojećih saobraćajnica.
Međutim, sistem zavisi od precizne cestovne infrastrukture i još uvijek nije široko zastupljen u Evropi u komercijalnoj upotrebi, već se uglavnom nalazi u fazama testiranja i pilot-projekata.
ART sistem je prvi put pušten u rad 2018. godine u kineskom gradu Zhuzhou, a kasnije je implementiran ili testiran u pojedinim gradovima Malezije i Ujedinjenih Arapskih Emirata.
U Evropi je zabilježeno testiranje, između ostalog i u Istanbulu 2024. godine, gdje je ART sistem testiran na dionici metrobus linije.